Һопкил дьугармалитан

САХА-ПЕЧАТЬ, Илкэн. Һэбээн билэкэн балдадаҥдукун текэрлэн истала 85 анҥани иэлтэнни.Тарак дьулдэдукун-дэ эрэк төөрлэ анҥанилбу чөптэрэ нулгэвэтникэн эвэсэл ииндьидытэн.

Арай 1934 аанҥанидук Советскай власть ноҥарбутан өмэн төөрду тэгукэнин,тар биникэн оралчимҥал текэрлэн орам оҥкутникан нулгэвэчиддэ.Тараптук 2019 аанҥанилдула истала Һэбээҥэт эгдьэнэт исун,дээмҥэлбэн, дьулэски ҥэннэн.Билэкэҥут тэгучэ бэиҥэлти эти мэриптэ бугтаки гуулэскэттэҥэтэн гораллан.Таралбу анҥамта бэил һиракадда.Анҥантан куҥаккар эрэк төөрлэ балдаватта.Тар анҥамта бинив тэгучэ бэиҥэлбур мут оок-та бисэкэн дьоҥчирап.Ноҥартан эгдьэн ургэлбу һинданикан ҥунмирэҥдур, текэрлэн ииндьиддэн мандутникан, бэлритэн,Һурэлбур дьулгидэвутэн киҥкич гургэвчиникэн очаруритан.1920-ис анҥанилду гражданскай кусим чилдаритан,1940-с анҥанилду Бугур фашисталдук дысучин  кусимэн ньан чилдаритан. Оралбур иргэтникэн,буйусникэн,һурэлбур һавай бэил бидэтэн һупкутникэн,дьулгавур ооникан эрдэлэн исрап.

Нөсэҕчэҥэрти һавайтаки   таттавур гусэкритэн киҥки бисин. Иак-та һотаран аччадун һойа нулгэлбу һалгань гиркаватникан горла Саккырырла, Якутскайла искараритан 1950-60 анҥанилду.Таракам Һэбээн билэкэн Саккырыр райондулан бисин,элэ надан-ньун классалкан һупкучэк бисин,теми һупкуттил дулаг һупкучэк 8-с,9.—с,10-с классалбан мудактавур  тардин гор төөрлэ һөргэрэртиэн.Нонан балданҥа билэктукур Һэбээндук Сегендулэ истала 25 нулгэв гиркавраритан,тадук Батамайла истала,Батамайдук  Якутскайтаки мөөли эйэникэн,Якутскайдук самолётач  Саккырыраҥнавур искараритан.Тар гиркаватникан татча куҥалдук һойа ҥунмирэҥур айри бэил ооникан исуритэн.Тарал додукутан государство эгдьэн гургэвчимҥэлни ,бутун Россияли һааври дукамҥал,поэтал,учёнаил,һупкучимҥэл спортсмел, оралчимҥал, механизаторал һиэритэн. Ҥунмирэҥур, бугур айчиникан, таралдук һанилтан текэрлэн гургэвчир.

Тарак гиркаватникан һупкучиччэ куҥал биситэн А.В.Кривошапкин, В.С.Кейметинов Баргачан, Т.А.Кейметинова, М.К.Аргунова(Кривошапкина),Е.Ф.Протопопова(Степанова),А.К.Кривошапкин,А.А.Лукина(Чукрова)А.А.Алексеева.В.К.Кривошапкин,А.Н.Захаров,А.П.Степанова(Кейметинова).М.К.Кейметинова,

Д,Х,Кривошапкин, Е.Н.Кривошапкин, К.В.Протопопов,В.В.Протопопов.

Хатан студентал биситэнП.А.Кейметинов,В.А.Кейметинов,Т.С.Именева(Кейметинова,А.Н.Кривошапкин.

1926 анҥанилду эрэк  һотарандули, орань туркиданикан, мут амтилти, абаганилти, эньтилти, упэньилти Нундимбалдук (тикэрэп Эндыбалдук) свинецу ируврачал биситэн. 1960-с:- аанҥанилдула истала эли билэкэҥэт дьэпти продукталбан тадук-та һөнтэ надалкан дьооданалбу ирувраритан .Амарла самолетач дьугури оритан.Тек-дэмэр окаталдули машинач  һөллөтникэн дьэбгэлдэҥгэвур, дьооданалгавур ируврар.Тавар трассали Һотарам одавур гөөндэҥэтэн гораллан. Ок,ҥи тарав ооридьи айдьиҥан бичэдьин?

Тарап куҥал таррочин ургэв һинданикан ,гиркаватникан, бэй одавур,һаавайтики гусэктэҥэтэн тиикэрэп ииндьидди нөсэҕчэрду ай илун биннэн.Тарап бэиҥэлдьур мут һопчаннат,эрэҕэр мэргэндулэр дьавачиннат.Һоо ай,өруси мутту  ньан эрэв анҥанив мут өмэтту ииндьидды бэиҥэлти тарап һээлбу төөҥкэми,бэил чэлэтэн һаадатан, эррочин һалгань гирканикан»Һопкил дьугармалитан»гэрбэ  экспедицияв Һэбээн-Сеген маршрутли.

Проект ҥунэмэчимҥэдин бисин һупкучимҥэ,Ньока төөрэҥэн һупкучэкэлни отличникан К.Н.Кривошапкин, научнай ҥунэмэчимҥэч бисин А.В.Иванов,к.п.н,доцент,АНО ДПО «Институт дополнительного профессионального образования  и повышения квалификации»гиадмар һунэмэчимҥэн, отличник  профессионального образования.Ноҥан Һэбээн  һунадьан Е.Н.Иванова(Кривошапкина ) һутэн.Эньми бугдун тчин бэллэн.

Орат качунин биаҕтун Һэбээндулэ тарап куҥал гэрбэлкэн дьооҥчипти мемориалу илуритан.Эскэн бидэн Һоони бэиҥэлдут.Дьулэски-дэ эррочин һэҥэт бэиҥэлкэсэл бигэлдэ!

Зоя СТЕПАНОВА. Һэбэн

 

 

1 Комментарий

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *