Алаһыай мадьынылара кыайыы өрөгөйүн биллилэр

Алаһыай нэһилиэгэр Халыма чаҕылхай ыччата, Орто Халыма оройуонун чулуу түүлээхситэ, «Молодой гвардеец пятилетки» кыһыл көмүс бэлиэ уонна Норуот хаһаайыстыбатын ситиһиилэрин быыстапкатын (НХСБ) боруонса мэтээлин хаһаайына, мас тырдыһыыга Саха АССР икки төгүллээх абсолютнай чемпиона Константин Константинович Созонов 70 сааһыгар анаммыт күрэхтэһиини элбэх оҕолоох Созоновтар уонна Сивцевтэр дьиэ-кэргэттэрин оҕолоро, сиэннэрэ, чугас аймахтара биир сомоҕо түмсэннэр үрдүк таһымнаахтык ыыттылар. Спортсменнарга анаан эдэр ыччат дьиэтигэр сандалы тардан, истиҥ көрсүһүү киэһэтин тэрийдилэр, олохтоохтор толорууларыгар эҕэрдэ кэнсиэр туруорулунна.

 

Тэрээһин, хамаандалар парааттаан киириилэриттэн саҕаланна. Саалаҕа  Константин Созонов үрдүк чыпчаалга ылбыт ситиһиилэрэ суруллубут, тупсаҕайдык оҥоһуллубут хаартыскалаах баннер көрөөччү болҕомтотун тарта. Ыытааччылар Юлия Захарова, Марианна Шадрина биир тэҥ быһыылаах-таһаалаах гына тигиллибит көстүүмнэрэ, маҥан былааттаах, халадаай ырбаахылаах Далбар Хотуннар түптэ дыргыл сытынан самаан сайыны санатыылара, арыылаах алаадьынан күндүлээһиннэрэ, эдэр эрчимнээх уолаттар алгыс үҥкүүлэрэ спортсменнар сүргэлэрин өрө көтөхтө, тэрээһин ымпыгар-чымпыгар диэри чочуллан ыытыллар былааннааҕа ыалдьыттары сэҥээртэ.

Күрэхтэһии былааҕын өрө таһаарыы чиэһэ Константин Созонов төрөппүт уолугар Авксентийга, Дьокуускайтан кэлбит сиэнигэр Константиҥҥа уонна хамаандалар хапытааннарыгар бэриллэн, дьон-сэргэ уруйунан, айхалынан доҕуһуолланна. Мантан салгыы дьүүллүүр сүбэ үлэтэ саҕаланна. Кылаабынай судьуйа Алексей Михайлович Тарасов хас биирдии  мадьыны спорка ситиһиилэрин сырдатан, сиһилии билиһиннэрэн, күрэхтэһии хаамыытын тупсарда. Кинини кытта дьүүллүүр сүбэҕэ комментаторынан Орто Халыма улууһун Бочуоттаах олохтооҕо, СР Физическэй култуураҕа уонна спорка туйгуна Петр Егорович Шкулев уонна эппиэттиир сэкирэтээринэн Иккис Хаҥалас нэһилиэгин баһылыга Юрий Алексеевич Гуляев икки күн устата үлэлээтилэр. Барыта 58 спортсмен күөн көрүстэ.

Ордук үөрүүлээҕэ — Константин Константинович Созоновка Саха сирин мас тардыһыытын көрүҥүн инники күөҥҥэ таһаарбытын иһин «Манчаары Баһылай XXV оонньууларын үбүлүөйдээх бэлиэни»  ылары ситиспиттэрин, Дьокуускай куораттан бииргэ үөрэммит табаарыһа Иван Николаевич Сивцев төлөпүөнүнэн биллэрбитэ, ытыс тыаһынан доҕуһуолланна. Доҕотторун, табаарыстарын аатын үйэтитэргэ туруулаһан, туох баар ирдэниллэр докумуоннары кини архыыбыттан хомуйан, дакаастаан, үтүө аатын иҥэрэргэ тыл көтөхпүттэрэ хайҕаллаах.

Ону тэҥэ оскуолаҕа бииргэ үөрэммит табаарыстара Федот Васильевич Кудрин уонна Иван Николаевич Сивцев «Халыма чаҕылхай сулустара…» диэн Константин Созонов бииргэ төрөөбүттэрэ, дьиэ кэргэнэ, оскуолаҕа үөрэммит доҕотторо, бииргэ бодоруспут чугас табаарыстара, оҕо сааһын доҕотторо уонна үлэҕэ, спорка уһуйуллубут табаарыстарын истиҥ-иһирэх тыллаах ахтыыларын мунньан, кинигэ бэчээттэнэн таҕыста. Кинигэ үйэ саас тухары өлбөөдүйбэт өйдөбүнньүк буолан, Константин Константинович спорка үрдүк ситиһиитэ уостан түспэт номох буолуоҕар эрэллээхпит.

Икки күннээх тыҥааһыннаах киирсии түмүгэр Алаһыай хамаандата — бастакы, Сылгы Ыытар — иккиһи, Өлөөкө Күөлэ – үһүс миэстэни үллэһиннилэр.

Бары ыйааһыҥҥа бастаабыт мадьыныларга Сахабыт сиригэр «бренд» быһыытынан биллибит анал суруктаах-бичиктээх саха быһаҕа, иккис үһүс миэстэлэргэ сыаналаах бириистэр туттарылыннылар. Маны тэҥэ биир дойдулаахпыт Дмитрий Шадрин «Кыайыыга дьулуурун иһин» анал бирииһэ Өлөөкө Күөлүттэн сылдьар эдэр спортмеҥҥа Дьулуур Сухомясовка ананна. «Кэскиллээх спортсмен» номинацияны Арина Созонова (Өлөөкө Күөлэ) уонна Игорь Тырылгин (Налимскай) ыллылар, «Кыайыыга дьулуурун иһин» номинация 11-с кылаас үөрэнээччитигэр Виталий Винокуровка (Өлөөкө Күөл), оттон «Бастыҥ тиэхиньикэлээх спортсмен» номинация Тамара Винокуроваҕа (Сылгы Ыытар) уонна Дмитрий Слепцовка (Эбээх) тигистэ.

Мас-рестлинг саамай ыһыылаах-хаһыылаах түгэнинэн 70 киилэҕэ уонна 70-тан үөһээ ыйааһыҥҥа абсолютнай чемпион аатын ыларга тыҥааһыннаах киирсии буолла. Мустубут дьон 70 киилэҕэ диэри ыйааһыҥҥа буран тэбэр сүрэҕэ (лифан двигатель) Дмитрий Слепцов ыларын сэрэйэ олордулар. Оттон МР-27 икки уостаах сааны Алексей Кан-Ту-Ири хаардыы хааман ылыа диэн «ыалдьааччылар» санааларын булгураппакка олордохторуна, утарсааччыта Юрий Саввинов сатабыллаах албаһы туттан,  иккитэ төхтүрүйэн туран киирсиигэ иннин биэрбэтэ. Кини түһүлгэ устун илиитигэр мас тутуурдаах өрүтэ ыстаҥалаабыт долгунугар оҕустаран, көрөөччүлэр ойон туран ыһыы-хаһыы түһэрэн уруйдаатылар-айхаллаатылар. Түмүккэ алаһыайдар ат сүүрдүүтүн күрэҕэр, эбэтэр араас спортивнай тэрээһиннэргэ инники күөҥҥэ тахсар түгэннэригэр өрүү буоларын курдук бука-бары спортсменнары, көрөөччүлэри кытта тула туран, алгыс тыллаах оһуокайынан түмүктээтилэр.

Манна биири бэлиэтээн ааһар тоҕоостоох. Күрэхтэһиигэ 62 саастаах спорт бэтэрээнэ, көҥүл тустууга оройуон хас да төгүллээх чемпиона Владимир Волков кыттыыны ылыыта, бииргэ төрөөбүт Садовниковтар, убайдыы-балыстыы Кан-Ту-Ирилар, ону тэҥэ Алексей Тарасов, Евгений Слепцов дьиэ кэргэнинэн кыттыылара эдэр ыччакка холобур эрэ буолуон сөп. Оттон тэрийэр хамыыһыйа сааскы маҥнайгы бырааһынньыгынан бу күрэхтэһиигэ кыттыбыт 13 кэрэ аҥаарга тыыннаах сибэкки дьөрбөтүн бэлэх уунуулара ураты көстүүнэн буолла.

Бу мас-рестлинг күрэхтэһиигэ эбээхтэр эрэллээхтэрин, өлөөкөлөр кыахтаахтарын, сылгы ыытардар сымсаларын, алаһыайдар түмсүүлээхтэрин көрдөрдүлэр. Инникитин да хас биирдии нэһилиэк актыыбынай кыттыыны ыллаҕына, ханнык да тэрээһиҥҥэ көхтөөхтүк ыытыллара саарбахтаммат.

Күрэхтэһии түмүк көрдөрүүтэ: 

58 киилэҕэ: 1 м.— Платон Садовников (Арҕахтаах), 2 м.  —  Николай Бубякин (ӨлөөкөКүөл),3 м. —  Дьулуур Сухомясов (Өлөөкө Күөл).

63 киилэҕэ: 1 м. —  Василий Садовников (Арҕахтаах), 2 м. — Игорь Тырылгин (Налимскай), 3 м. — Валерий Винокуров (Арҕахтаах).

70 киилэҕэ:  1 м. — Дмитрий Слепцов (Эбээх), 2 м. — Петр Винокуров (Эбээх), 3 м. — Данил Третьяков (Арҕахтаах).

75 киилэҕэ: 1 м. — Алексей Явловскай (Өлөөкө Күөл), 2 м. —  Юрий Созонов (Өлөөкө Күөл), 3 м. —  Константин Созонов (Арҕахтаах).

84 киилэҕэ: 1 м. — Юрий Саввинов (Сылгы Ыытар), 2 м. —  Алексей Тарасов (Налимскай), 3 м. —  Денис Жирков (Эбээх).

 84 киилэттэн үөһээ: 1 м. — Алексей Кан-Ту-Ири (Сылгы Ыытар), 2 м. — Николай Третьяков (Өлөөкө Күөл),3 м. — Евгений Слепцов (Налимскай).

55 киилэҕэ дьахталларга: 1 м. —  Надежда Антипина (Арҕахтаах), 2 м. — Люба Кан-Ту-Ири (Сылгы Ыытар), 3 м. — Арина Созонова (Өлөөкө Күөл).

70 киилэҕэ диэри дьахталларга: 1 м.—  Тамара Винокурова (Сылгы Ыытар), 2 м. —  Анжела Радченко (Өлөөкө Күөл), 3 м. —  Виктория Уваровская (Эбээх).

60 киилэҕэ диэри бэтэрээннэргэ: 1 м. —  Макар Быстроп (Сылгы Ыытар), 2 м. — Николай Явловскай (Арҕахтаах), 3 м. —  Андрей Колесов (Сыбаатай).

60 үөһээ ыйааһыҥҥа бэтэрээннэргэ: 1 м. Тарас Гуляев (Эбээх), 2 м. Василий Тихонов (Өлөөкө Күөл), 3 м.  Владимир Волков (Сылгы Ыытар).

Анастасия КОКОРИНА.

 

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *