Алдан эбэ далбардара

«Бакалдын» эбэҥки норуотун төрүт бырааһынньыгын быйыл кыһыл көмүһүнэн аатырар Алдан оройуона тэрийэн ыытта. Элбэх омук түөлбэлээн олорор духуобунай баай культуралаах сириттэн сүүсчэкэ киһилээх делегация кэлбит. Киэн тэрээһиннээх бырааһынньык ортотугар Алдан оройуонун киэн туттар дьоннорун, далбар хотуттарын кытта көрсөн сурунаалларбын көрдөрдүм, кылгастык да буоллар күө-дьаа буолан кэпсэтэн ыллым.

 

 

 

Дьэрэкээн оһуордаах таба тириититтэн көбүөрдэри, эр дьон бултуур кэмпилиэгин, саныйахтары, кыһыҥҥы этэрбэстэри, дьиэҕэ муодунай сарыы сэлиэччиктэри, матаҕалары ыалдьыттарга “Хатыстыыр” ОАО КМНС сэбиэдиссэйэ Ефремова Елена Николаевна  атыылаата. Хатыстыырга иистэнэр мастарыскыай тэриммиттэр. Урут сэбиэскэй кэмнэргэ сүүрбэттэн тахса  киһи тигинээччи үлэлиир эбит. Онуоха холоотоххо, билигин табалара да сыллата аҕыйаан, билиҥҥитэ үс иистэнньэҥ эрэ баар. Нэһилиэккэ 1.5 тыһыынчаттан элбэх киһи олорор. «Эбээлэрбититтэн, ийэлэрбититтэн көрөн хаалбыппытын төрүт иискэ олоҕураммыт тигэбит. Тутатына аҕалбыт тириилэрин имитэн, тигэн оҥоһукпутун нэһилиэнньэҕэ атыылыыбыт, табаһыттарбыт бултуур таҥастары  сакаастыыллар.Ордук дьон тымныы дьиэҕэ кэтэргэ сымнаҕас түүлээх  тапочкалары сөбүлээн ылаллар». Олохтоохтор национальнай таҥас хас биирдиибитигэр баар буолуохтаах диэн кэлэн тиктэрэллэр. Онон таба тириититтэн туох да быраҕыллыбат».

Эбэҥки тыллара урукку кэмнэргэ сүтэ сылдьыбыт эбит эрээри,  билигин күүскэ турунан  оскуолаларга, оҕо саадтарыгар үөрэтэн оҕолор саҥаран эрэллэр эбит. Былырыын Олоҥхо ыһыаҕа олус бэрткэ сэргэхтик ааспытыттан кынаттанан, билигин онно олорор  араас омуктар бэрэстэбиитэллэрэ бары бииргэ ыһыахтаары бэлэмнэнэн эрэллэрэ биһигини үөрдэр.

Аны сурунаалбыт аатын сүгэ сылдьар быйыл биэс сылын бэлиэтиэхтээх «Далбар Хотун” кийииттэр түмсүүлэрэ “Бакалдын” бары күрэхтэригэр ситиһиилээхтик кыттан түһүлгэлэригэр мустан үөрэ-дьоллоно олороллоругар түбэстим. Көмүстээх Алдаҥҥа эдэр саастарыгар үлэлии кэлбит Хабаровскай, Чурапчы, Амма, Хаҥалас, Үөһээ Бүлүү кыргыттара, билигин минньигэс сиэннэрдээх  эдэр эбээлэр ырыаны-тойугу, үҥкүүнү өрө туталлар. Нэһилиэккэ ыытыллар интириэһинэй тэрээһиннэр кинилэрэ уонна «Дылача» эбээлэр түмсүүлэрэ суох ааспаттара  чуолкай. Республика тас да өртүгэр айаҥҥа бэйэлэрин кыахтарынан баран кыттан ситиһиилэнэн кэлэллэр. Салайааччылара Акулина Авелова этэринэн, быйыл Дьокуускайга икки күрэххэ “Твой успех” күрэххэ саха кыргыттара эбэҥкилии фольклору көрдөрөн Гран -при уонна “Ыллаа, ыллаа”  1 степеннээх лауреат буолбуттар. Олохтоох дьаһалта түмсэллэригэр өйөөн дьиэ биэрбит. Онно түмсэн бииргэ иистэнэллэр, эбэҥки тылын үөрэтэллэр, ырыалары ыллыыллар, тэрээһиннэргэ бэлэмнэнэллэр.Билигин бөһүөлэккэ үлэ суох буолан ыччат олохсуйбат буолбутуттан хомойоллорун этэллэр. Дьокуускайга олорор сэрии оҕолорун, бэтэрээннэрин Кыайыы күнүгэр сылга биирдэ Хатыстыырдарыгар  ыҥыран итии чэйдээх, бэлэхтээх, ырыалаах-үҥкүүлээх улахан бырааһынньык ыытан бэтэрээннэр махталларын ылаллар.

87 сааһыгар сылдьар ытык кырдьаҕас Авелова Анфиса Павловна Алдан эбэҕэ Чита уобалаһыттан кэлэн олохсуйбут эбит. Кыра эрдэҕиттэн эбээтин кэпсээннэрин истэн, ырыаларын ыллаһан ырыаһыт, айар эйгэлээх  киһи буолбут. «Урут эбэҥки тылынан  саҥарымаҥ диэн политика баар этэ, билигин дьэ таһааран эрэллэрэ үчүгэй диэн олус үөрэбин. Америкаҕа, урукку Ленинградка, Москваҕа  тиийэ төрөөбүт тылбынан ыллаабытым, сиэри-туому, үгэстэри билиһиннэрбитим. Урут илиилээх эрдэхпинэ иистэнэр да этим. Бэйэм икки кыыстаахпыттан сиэннэрдээхпин, хос сиэннэрдээхпин. “Бакалдын” күннэригэр сыллата биири да көтүппэккэ сылдьабын, астына дуоһуйа биир дойдулаахтарбын, аймахтарбын көрсөбүн. Бүгүн элбэх киһи хотугу улуустартан кэлбитэ олус бэрт. Олоҥхо ыһыаҕар «Алдан эбэм» ырыабын гимн оҥорон ыллаан үйэтиппиттэригэр кырдьаҕас киһи махталым улахан».

 

Биир дойдулаахтар көс олохтоох дьон сылга биирдэ түмсэн көрсөр «Бакалдын” бырааһынньыгын кыыл табанан, көмүс хатырыктаах балыгынан бултаах-алтаах, кыраһыабай хайалардаах   киэн тайҕалаах Алдан эбэ далбар хотуттарын, ытык эбээлэрин кэпсээннэрэ итинник. Аны бу күннэргэ делегациянан Москваҕа ытык ыһыаҕы тэрийэ бараары долгуйа бэлэмнэнэллэр.

Гуннара ОРОҺУУНУСКАЙА

 

 

 

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *