Дьахтар эр киһи хараҕынан

Дмитрий Ляшеев — хаартыскаҕа түһээччи ис кэрэтин табыгастаахтык арыйан түһэрэр ураты буочардаах фотограф уонна видеограф. Кини үлэлэрэ истиҥнэр, аһаҕастар. Түспүт дьон иккистээн кэлэннэр: «Олохпутугар саҥа сүүрээн, ис турукпутугар дьол, үөрүү салгына илгийэр», — диэн билинэллэрин, махтаналларын бэлиэтиир буолуоҕуттан айар-тутар үлэтэ өссө умсугутуулаахтык угуйан барбыт…

—  Дмитрий, үлэлэргин көрөммүн биири бэлиэтээтим. Хаартыскаҕа түһэрэр кыргыттарын модель курдуктар дии. Эн түһэрэр дьоҥҥун анаан талаҕын дуо?

— Маннык элбэх киһи ыйытар ээ. Ис дьиҥэ, оннук буолбатах. Кинилэр күн ахсын алтыһар кыргыттарбыт, ыал ийэлэрэ, сулууспа үлэһиттэрэ… Киһи камера иннигэр арыллан түстэҕинэ кини ис кэрэтэ өтөн тахсар, ол хаартыскаҕа син биир бэлиэтэнэр.

— Эн ол аата дьону арыйар ураты дьоҕурдаах буоллаҕыҥ?

— Мин уонча сыл ХИФУ педагогическай иснтитутугар программистар начальниктарынан үлэлээбитим, онно алтыһар дьонум педагоктар, психология, педагогика профессордара, учууталлар учууталлара буолан ол ханан эрэ сабыдыаллаабыта буолуо уонна хас биирдии үлэбэр айымньылаахтык сыһыаннаһарым түмүгэ дии саныыбын. Мин хаһан даҕаны бу үлэҕэ баччаны төлөөҥ диэн сыана быспаппын. Хас биирдии киһини кытта биирдиилээн үлэлэһэбин. Сорох дьон фотосессияҕа «кэллибит, түстүбүт, бардыбыт» диэн өйдөбүллээхтэр. Мин дьону сынньана, ханна эрэ айаннаан иһэн, тугу эрэ кини олоҕор куруук буоларын гына сылдьан түспүт курдук оҥоробун. Оччоҕуна хаартыска ураты тыыннанар уонна бу түспүт киһи олоҕун историятын бэлиэ түгэнин кэпсиир хаартыска буолан тахсар. Миэхэ айылҕа, түһэрэр миэстэм көстүүтэ, уот оонньуута улахан оруолу оонньуур. Ол иһин сарсыарда эрдэ, эбэтэр ыкса киэһэ фотосессияҕа ыҥырыахпын сөп. Муоранан, акыйаанынан, тас дойдулар кэрэлэринэн үлүһүйбэккэ эрэ, бэйэбит сахабыт сирин айылҕатын таптыырга, киэн туттарга ыҥырабын уонна Саха Сирин айылҕатын, дьонун-сэргэтин аан дойду таһымыгар көрдөрөбүн.

— Хаартысканан үлүһүйбүтүн син ырааттаҕа дии. Дьон хаартыскаҕа сыһыана уларыйбыт дуо?

— Билигин кыраһыабай буолуу индустрията аан дойду үрдүнэн аҕыйах кэм иһигэр олус балысханнык киирдэ. Сорох дьоҥҥо хаартыскаҕа түһүү бэйэни булунуу, бэйэни көрдөнүү биир күүстээх ньыматынан буолла диэххэ сөп. Киһи хаартыскаҕа түһэн бэйэтигэр эрэли, тапталы үөскэтэр эбит. Сорох дьон биир да ый хаартыскаҕа түспэтэхтэринэ «аччыктыыбыт» диэччилэр. Ордук сахаларга аймахтаһыы күүстээхтик сайдыбыт. Онон сиэттэрэн кэрэҕэ тардыһыы, олох тэтимиттэн хаалсыбакка сылдьыы эмиэ күүскэ тэнийбит. Былырыын сайын Новосибисркай куоракка сылдьан онно үлэлиир фотограф уолаттарга хаартыскаҕа түһэрэ барыахха диэн тыл көтөхпүппүн:«Зачем?» — дэспиттэриттэн соһуйбуппун өйдүүбүн. Дьокуускайга оннук үлэҕэ дьон олус көхтөөхтөр.

— Сорох хаартыскаларгын аһаҕастар, эротичнайдар да диэн көрөбүн.   

— Мин эротиканы куһаҕан диэбэппин. Ол эрээри, оннук хаартыскаларга сиэр тутуһуллуохтаах. Дьахтар кэрэтин хайдах баарынан уонна кинини дьон хараҕар намтатан буолбакка, үрдэтэн көрдөрөбүн.

— Эрдэттэн аһаҕас хаартыскалар буолуохтара диэн сүбэлэһэҕит дуо?

Үлэ хаамыытын тэтимигэр бу киһи арыллан, кыбыстыбат буолар. Кэргэттэрин да кытта кэлбит кыргыттар оннук түһээччилэр. Дьахтар ис кэрэтэ арыллар, онно туох даҕаны мөкүнү көрбөппүн. Төттөрүтүн, бэйэлэригэр тапталлара күүһүрэн тус олохпут тубуста дэһэллэр, махтаналлар. Айар-тутар үлэнэн дьарыктанар киһиэхэ үлэһээччи махталыттан күндү суох дии саныыбын.   

— Аныгы дьахталлар эр дьону баһыйар кэмнэрэ үүннэ диэн этиигэ туох санаалааххын?

 — Билиҥҥи үйэҕэ креативнай араҥа диэн баар буолла. Ол эбэтэр кыргыттар торт астыыллар, иистэнэллэр, ону-маны оҥороллор. Үлэлэриттэн тутуһан баран сылдьыбаттар, үлүһүйүүлэрин эбии дохуоту булунууга туһаналлар. Кинилэр хаачыстыбаҕа үлэлииллэр. Билигин государство итини утары араас бырайыактары толкуйдуу сылдьара баар суол, ол эрэн күүскэ баттыы сатаабатаҕына маннык сүүрээн өссө сайдан, тэнийэн иһиэ. Эр дьон эмиэ бэйэтэ туспа үлүһүйүүлэрдээх. Элбэх ыччат уһанар, спордунан дьарыктанар, араас бизнес тэринэр буолла. Ол иһин дьахтар эр киһини баһыйар диэн санаа сыыһа дии саныыбын. Дьахтар уонна эр киһи тус-туспа интэриэстээхтэр, аналлаахтар.

Бастакы уолум төрүүр сылыгар хаһан да уһамматах киһи икки этээстээх дьиэ туттан турабын, иккис уолланарбар үлэбиттэн уурайаммын хаартысканан күүстээхтик дьарыктанан барбытым. Дьахтар эрэ буолбакка, эр киһи эмиэ, айар куттаах буоллаҕына, дьиэ кэргэҥҥэ оҕо кэлэр кэмигэр олоҕор араас уларыйыылар, саҥа сүүрээннэр кэлэллэр эбит. Эр киһи бэйэтин иннигэр сыал туруоруннаҕына уонна кинини чугас дьоно өйүүр буоллахтарына тугу барытын кыайар, ситиһэр кыахтаах. Кэргэним Маргарита айар куттаах киһи түүннэри-күнүстэри үлэлиирбэр  өйдөбүллээхтик сыһыаннаһарыгар куруутун махтана саныыбын. Ыал аҕата ситиһиилээх буоларыгар дьиэ кэргэнэ улахан оруоллаах дии саныыбын.

— Дмитрий, истиҥ эппиэттэрин иһин махтанабын. Айар үлэҕэр өссө үрдүк ситиһиилэри, үрдүк чыпчааллары баҕарабын.

 

Юлия ПЕСТРЯКОВА

 

 

 

 

 

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *