Игнат  Бережнев: ”Дьоҥҥо туһаны оҥордорбун”

Былыр-былыргыттан өбүгэлэрбит саҕаттан сахаларга ойуун, удаҕан, көрбүөччү, аһаҕас эттээх дьон, иччилээх түүллээх киһи, айылҕаттан ураты дьоҕурданан  айдарыллан кэлбит дьон туһунан элбэхтик истэбит. Биһиги билиҥҥи олохпутугар даҕаны араас дьону кытта алтыһан ааһабыт. Тастан көрдөххө дьонтон туох да уратыта суох, киһи киһи курдук үлэлээн-хамсаан, дьиэ-уот тэринэн, бэйэбит курдук күннээҕи кыһалҕалары быһааран сылдьар дьон курдуктар. Ол эрээри ис иһигэр киирдэххэ, бу дьон атыттар… Кинилэр үрдүкү күүстэри кытта быһаччы ситимнээх, мээнэ киһи көрбөтүн көрөр, дьикти турукка киирэн  чыычаах, суор, араас кыыл да буолан аналлаах сиргэ тиийэр күүстээх дьикти дьон.

Игнат Бережнев – Уус-Алдан Тулунатыгар күн сирин көрбүт. Адьас оҕо сааһыгар “эттэтии” диэн ураты дьылҕалаах киһи буолар уустуктарын ааһан, оскуола саҕаттан дьон көрбөтүн көрөр, суор киһилии саҥарарын истэр, иччилээх түүллэрдээх оҕо буола  улааппыт. Кыра уол тугу көрбүтүн, истибитин дьонугар, эһэтигэр кэпсээтэҕинэ, төрөппүттэрэ кинини буойаллара эбитэ үһү. Алаас, сир иччилэрин, дьон бэриэччиттэрин илэ көрөр уол сатаан утуйбат буолан хаалара. Киниэхэ өлбүт дьон илэ кэлэн туох буолуохтааҕын, кини ону хайдах ылыныахтааҕын сүбэлиир, кэпсиир эбиттэр. Оскуола кэнниттэн Дьокуускайга үөрэххэ киирэн,  устудьуоннуур сылларыгар бииргэ үөрэнэр оҕолорун аан бастаан хааннаан соһуталаабыт. Онтон аармыйаҕа сулууспалыы сылдьан, табаарыстарыгар уҥуох тутан, үгүс дьону сөхтөрбүт.

Дьэ маннык ураты дьылҕалаах уолтан  төрүттэригэр туох дьон олорон ааспыттарын ыйыталаспыппар: ”Биһиги аймах Уус-Алдан улууһун Кыллаайытыттан төрүттээхпит. Эһэм, Бережнев  Роман Яковлевич, билигин Бороҕон таһыгар  Мындаабаҕа олорор. Төрдүлэрбэр Уус Үрүҥэй  Бережнев диэн киһи олорбут. Үрүҥэй  6 кырыылаах винтовой сааны уһааран онорор талааннаах киһи эбит. Үрүҥэй  төрүттэриттэн Суллар  диэн күүстээх ойуун олорон ааспыт. Уус-Алдан Түүлээх нэһилиэгэр, кылгатан эттэххэ, Ситимнэһии диэн сиргэ олохсуйбуттар. Дьэ  мин бу ойуунтан сыдьааннанан кэлбиппин. Мин кини алтыс көлүөнэтэ буолабын. Бережнев диэн араспаанньабын тылбаастаатахха Бог бережет диэн. Игнат-Кынат, Кынаачай диэн. Онон Харысхан диэн көмүскэл ааттаахпын”, – диэн Игнат төрүттэрин туһунан кэпсиир.

Эдэр киһи бу дьикти дьарыгын бастаан поисковик быһыытынан саҕалаабыт. Ис дьыала органнарын кытта араас криминальнай  дьыалалары арыйыыга  үлэлэспит. Харчы, сүөһү, киһи сүтүктээхтэр, өлөрүүнү, өлбүттээхтэри кытта үлэлэһэр эбит. Итинниккэ түбэспит кыһалҕалаах дьон  Игнаты дьонтон истэн кэлэр буолбуттар. Ону тэҥэ дьону хаартысканан өтө көрөн олорон кэпсиир ураты дьоҕурдаах уол. Көр-күлүү курдук, кыргыттар таптыыр уолларын туһунан толору иһитиннэриини ылан, кинилэр аналлара дуу, аҥардас табаарыс быһыытынан хаалалларын быһаартаран бараллар эбит. Аны өр бииргэ олорон баран, кыайан оҕоломмотох  дьон кэлэн, Игнакка оҕо кутун иҥэттэрэн, билигин оҕолонон-урууланан, тэнийэн олорор ыал эмиэ аҕыйаҕа суохтар.

Билиҥҥи бутуурдаах, түһүүлээх-тахсыылаах кэмҥэ үгүс урбаанньыттар, политиктар, бөдөҥ тэрилтэ  салайааччылара  мунаахсыйар ыйытыыларыгар кэлэн сүбэлэтэллэр, ыйдараллар эбит. Кини иччилээх түүллэрэ сүрдээх киэҥ ис хоһоонноохтор.  Аан дойду таһымыгар тиийэллэр. Үгүс киһи бэйэтин, дьиэтин-уотун ыраастатаары, өлбүт киһини көмүүгэ ыҥыран, сиэри-туому сөптөөхтүк тутуһарга сүбэ көрдүүллэр эбит. Россия эмчиттэрин конфедерациятыттан “Норуот эмчитэ” диэн туоһу докумуоннаах эдэр уол Игнат Бережневка билигин дьон хаанната, уҥуох туттара,  хаартысканан кэпсэтэ, нумерология диэн сыыппара, чыыһыла көмөтүнэн дьылҕаларын кэпсэтэ кэлэллэр. Бу бэйэтин эдэр сааһыгар үгүс дьон дьылҕатын уларыппыт, элбэх киһиэхэ көмөлөспүт ураты дьоҕурдаах уолу көрсөн, кини санааларын, көрүүлэрин туһунан кэпсэттибит.

—        Игнат, билигин кистэл буолбатах, киһи киһиэхэ итэҕэлин ыларга кэккэ мэһэйдэр бааллар. Экстрасенс диэн ураты тылы туһанааччылар да элбэхтэр. Эйигин дьон  бастаан көрөн баран, эдэр оҕо диэн итэҕэйбэт түгэнэ  баара дуо?

—        Миигин сирэй көрөн билбэт, ааппын эрэ истэр дьон, саастаах киһи, оҕонньор диэн саныыллар эбит тоҕо эрэ. Онтон көрсөн баран, оҕо эбиккин, эдэр эбиккин дииллэрин элбэхтик истэбин. Миэхэ сылдьан баран, бастаан саарбахтаабыт буоллахтарына, итэҕэйэн бараллар. Харчы – харчынан. Ол эрээри мин дьоҥҥо көмөлөһүөхпүн баҕарабын. Миэхэ сылдьан туһанан, эмтэнэн бардахтарына, үөрэбин.

—        Сахалар  таайтарыылаах Таҥха кэмин  уратытык ылынылларынан да буолуо, тохсунньу ыйга өрөспүүбүлүкэ олохтоохторугар араадьыйаҕа хаста да таҕыстым. “Арчы” дьиэтигэр элбэх дьоннуун көрүстүм,  кэпсэттим.

        Эн этэрин баар суол. Саха итэҕэлин, сиэрин-туомун тутуһууга ээл-дээл соҕустук сыһыаннаһыы баар. Эн бэйэҥ көрүүлэргин түмэн сүбэ-соргу буолар кинигэ таһаарыаххын сөп эбит?

—        Саҕалаабытым, ситэрэ иликпин. Бу былаанныыр кинигэбэр алгыс түһэриигэ ураты болҕомто наадатын туһунан киллэриэм. Саха омук сиэрин-туомун тутуһар киһи аҕыйаата. Олорон эрэн санаан, толкуйдаан көрдөххө,  күннээҕи олохпутугар  сыыһа-халты туттуу олус элбэх. Мин онтон сонньуйабын. Өлбүт киһини көмүү-харайыы сиэрин-туомун тутуһан ыытыллыахтаах. Алҕас, сыыһа туттууттан бокуонньук дууһата барыахтаах сиригэр тиийбэккэ, аймахтарыгар куһаҕаны тарда сытарыттан киһи соһуйар, куттанар.

—        Ыал буолар ыччаттарга  алгысчыттара  толору дьиэ кэргэннээх, оҕолоох-уруулаах буолуохтаах. Оччого эрэ бу эдэр ыал инники суоллара арыллан, турар буордара кытаатар. Алгыска киртийбит кирдээх киһи чугаһыа суохтаах. Кирдээх киһиэхэ – үрдүк  алгыс түспэт. Ол иһин бастаан ыраастатын,  ол кэннэ алгыстаныҥ диэн  куруук  этэбин.

—        Үлэлээн кэлбит сылларгар дьоҥҥо көмөлөспүт түгэннэргиттэн кэпсиэҥ дуо?

—        Дьон миэхэ сылдьан баран, үксүгэр сүтэн хаалар. Онтон өр кэм кэнниттэн сибээскэ тахсаннар, олохторо тупсубутун, көнө суолга үктэммиттэрин туһунан кэпсээччилэр. Араас кыһалҕалаах дьон элбэх. Арыгы эмтэтэ кэлээччилэр. Арыгыны киһититтэн көрөн сайынын эрэ эмтиибин. Тоҕо диэтэххэ, бэйэм ыраастанарбар табыгастаах кэм.

Биир иэдээҥҥэ түбэспит ийэ барахсан кэлэ сылдьыбыта. Оҕотун күүһүлээн баран, 5 этээстэн түннүгүнэн бырахпыттар этэ. Ол хара санаалаах дьон кимнээхтэрин ыйыталаһа кэлэ сылдьыбыта. Ойуулаан биэрбиппин: “Кырдьык, ити дьон  бааллара да, дакаастабыл суох буолан сууттамматахтара”, –  диэхтээбитэ.

—        Хоту улуустан олоҕо табыллыбатах кыыс кэлэ сылдьыбыта. Ыраастаан алҕаан, санаатын сааһылаан, сүбэлээн ыыппытым. Хас да сыл буолан баран, эрийэн махтаммыта. Араас кыһалҕалаах дьон кэлэллэр, бэйэм кыахпынан көмөлөһөбүн.

        Салгыы  уҥуох тутуутун уонна хааннааһын  туһунан кэпсэтиэххэ.

—        Кистэл буолбатах, билигин сотовай телефоҥҥа, компьютерга олорон осанкаларын буортулаабыт оҕолор элбэхтэр. Миэхэ итинник проблемалаах төрөппүттэр оҕолорун илдьэ кэлэллэр. Билигин сколиоз, тоноҕос уҥуоҕун токуруйуута  наһаа элбээтэ. Ити умса түһэн баран, өр олорууттан, хамсаныы аҕыйаҕыттан үөскүүр. Бу оҕо былчыҥнара сайдыбакка, уҥуохтарын тутар былчыҥнара мөлтөөн, тоноҕос уҥуоҕа  араастаан туора хамныыр, быччыҥы, ньиэрбэни, хаан эргиирин хам баттыыр, ыарытыннарар. Ол курдук ис оргаҥҥа эмиэ хамнааһыннары үөскэтэн араас ыарыыга тэбэр.

Итиннэ иккис биир биричиинэнэн сымнаҕас матыраас буолар. Былыр биһиги дьоммут мас ороҥҥо сыталлара, көнө, уһун уҥуохтаахтара, хамсана, үлэлии сылдьар буолан, итинник проблеманы көрсүбэт этилэр. Уопсайынан ыарыыны барытын адьас кыратыгар, саҕаланан эрдэҕинэ көрдөрүнэр ордук, ону туоратарга, үлэлэһэргэ түмүктээх буолар. Оҕо уҥуоҕа кытаата илигинэ итиннэ үлэлэһиэххэ наада.

— Араас туора барбыт, уҥуохтара сыыһа түспүт, тахсыбыт  дьон кэлэн көннөттөрөн бараллар. Сахалар урут-уруккуттан  хааннааһын эмтэниини туһаммыт норуот буолабыт. Хааннааһын түмүгэр киһи уопсай туруга тупсар, эдэр көрүҥнэнэр, ыалдьар киһи микробактериялара куһаҕан хааны кытта тахсан, сирэйдиин-харахтыын сырдыыллар, өр кэм  чэгиэн, араас ыарыыга мээнэ хотторбот буолабыт. Бу өбүгэлэрбититтэн кэлбит былыргы ньымалар.

—        Билигин кыра оҕоттон саҕалаан төбөлөрө ыалдьар дьон уонна инсультааһын  наһаа элбээтэ. Манныкка тиийбэт туһуттан сөп-сөп хааннатан, куһаҕан хаантан босхолонон, организмҥа хамсааһыны таһаарар ордук.

—        Сиэр-туом туһунан санааларгыттан кэпсии түһүөҥ дуо?

—        Кэнники кэмҥэ кэтээн көрдөхпүнэ, урут-уруккуттан илдьэ кэлбит үтүө үгэспит арай барыта көргө-күлүүгэ, шоуга  кубулуйда. Холобур, ыһыах буоллун, уруу малааһына (сыбаайба) буоллун. Сыбаайбаны ыытар, салайар киһи улахан эппиэтинэһи сүгэр. Икки аймаҕы биир ситимҥэ киллэрэр, эдэр дьон инники олоҕун түстүүр соруктаах. Онон бэйэтэ толору ыал, ыччаттаах, оҕолоох-уруулаах, ыраас санаалаах, эдэр дьоҥҥо бары өттүнэн холобур буолар киһи салайан ыытыахтаах. Уруу сиэрэ-туома сөпкө ыытыллыбыт буоллаҕына, бу эдэр ыал тэнийэн-ууһаан, оҕолонон, эйэ-дэмнээхтик ыал буолан, дьоллоохтук  олороллор.

Оттон биһиэхэ хайдаҕый? Саҥардыы оскуоланы бүтэрэн, үөрэҕи да, үлэни да баһылыы  илик, бэйэтэ ыал буолуу тугун билэ илик сулумах эдэр дьон көр-күлүү киэһэтин ыыталлар. Саҥа ыал олоҕо эмиэ ол курдук ээл-дээл салаллан баран, өр буолбакка, арахсан хаалаллар.

Алгыһы толорорго хас биирдии киһиэхэ күлүүс тыл диэн баар. Ону туһанаммын, кэлбит дьон төрдүлэрин кытта сибээстэһэбин, Айыыһыттарыгар чугаһаан кэпсэтэбин, көрдөһөбүн. Оччоҕо эрэ бу киһи алгыһы этигэр-хааныгар иҥэринэр.

—        Итинник олоххо суолталаах тэрээһиннэргэ, сиэргэ-туомҥа, ритуал толоруутугар, итэҕэлгэ  олус болҕомтолоох буоларга ыҥырабын.

        Дьиэ ыраастыыргар, алгыһы толороргор, дьону эмтииргэр анал таҥастаах буолаҕын дуо? Көстүүмнэргин ким тигэрий?

—        Көстүүмүм хайдах буолуохтаах моһуонун бэйэм оҥорон, уруһуйдаан биэрэбин. Тиктэрэр  дьонноохпун. Тимирин эбии тупсаран, киллэрэн биэриитин барытын бэйэм оҥостобун.  Ритуал толорорбор  анал таҥастаахпын, дүҥүрдээхпин. Ойуун хас да таҥастаах буолуохтаах.

—        Тимиринэн, маһынан уһанарбын олус сөбүлүүбүн. Сиэргэ-туомҥа туттуллар атрибуттары оҥоробун. Кыра дэйбиирдэри, тимиринэн харысхаллары таптайан биирдиилээн дьоҥҥо алгыспын иҥэрэн бэлэхтээччибин.

—        Хас биирдиибит  туох эрэ итэҕэстээх буоллахпыт. Сыыспат киһи диэн суох, туох барыта сыыһаттан көнөр. Кистэл буолбатах буоллаҕына, эн туох итэҕэстээххиний?

—        Мин күүһүм, энергиям мустубутун туһаҕа, дьону эмтээн таһарарбын ордоробун.

—        Бэйэм табахтаабаппын, арыгыны испэппин, чөл олоҕу тутуһабын. Ыччаттарга чөл доруобай дьонтон доруобай оҕо төрүүрүн, ген диэн элбэҕи быһаарарын туһунан өрүү кэпсиибин.

Түмүккэр тугу этиэҥ  этэй?

— Бу иннинэ дьон дьүүлүгэр тахсартан, хаһыакка интервью биэрэртэн туттунар курдугум. Билигин дьоҥҥо тахсар кэмим кэллэ, онно эппиэттиирдии ситтим-хоттум дии саныыбын. Инникитин өссө сайдан иһэр, элбэх дьоҥҥо көмөлөһөр баҕа санаалаахпын.

Игнат, ылсыбыт дьыалаҥ кэскиллээх буоллун! Интэриэһинэй кэпсээниҥ иһин махтанабын.

Кэпсэттэ Екатерина Бястинова.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *