Көмө төлөбүрдэринэн кимнээх туһаныахтарай?

 

Дойдубут Президенэ В.В.Путин  Covid-19 вируснай ыарыыны утары охсуһууга кэккэ миэрэлэри ылар туһунан

мунньахха үлэтэ суох хаалбыт оҕолоох дьоҥҥо эбии төлөбүрү олохтуурун

иһитиннэрбитэ. Ол курдук, маннык уһун кэмнээх харантыын кэмэ үгүс киһи

олоҕор улахан охсууну оҥорбута саарбахтаммат. Онон үлэтэ суох хаалбыт,

оҕолоох дьоҥҥо болҕомто күүһүрүөхтээҕин бэлиэтээбитэ. Олохтоммут

көмө төлөбүрдэри туһааннаах дьон, төрөппүттэр хайдах, хантан ылалларын туоһулаһан, Саха Республикатын Үлэҕэ уонна социальнай сайдыыга министиэристибэтин Демографияҕа, дьиэ кэргэн политикатыгар, опекаҕа, попечительствоҕа департаменын салайааччытын солбуйааччы С.В. Самсонованы кытта төлөпүөнүнэн кэпсэтэ сырыттым.

— Дойдубут Президенэ В.В. Путин коронавирус кэмигэр оҕолоох

дьоҥҥо, дьиэ кэргэттэргэ болҕомтону  күүһүрдэри   эппитэ. Онон  тус

сыаллаах көмө төлөбүрдэр олохтоннулар. Республикабыт Ил Дархана

А.С. Николаев Саха сирин дьиэ кэргэттэрин өйүүр сыаллаах

төлөбүрдэрин туһунан кэпсии түһэриҥ буоллар?

  • Бары билэрбит курдук, билигин дойду үрдүнэн киһи үөйбэтэх-ахтыбатах балаһыанньата буола турар. Владимир Путин оҕолоох дьоҥҥо, дьиэ

кэргэттэргэ көмө төлөбүрдэри олохтообутун саас-сааһынан быһаарар

буоллахха маннык.

Бу дьыл муус устар 2 күнүгэр коронавируснай дьаҥ кэмигэр республикаҕа

экономическай балаһыанньа туругун туһунан  Ил Дархан А.С. Николаев

Дьаһала тахсан турар. Бу дьаһалга республикатааҕы “Дьиэ кэргэн” ийэ

хапытаалын суотуттан 15000 солкуобайы биир кэмнээх төлөбүр быhыытынан

бэриллэрин туһунан этиллибитэ. Бу дьаһалга олоҕуран муус устар 9 күнүгэр

Ил Түмэн уочараттаах мунньаҕар 15000 солкуобай уу харчынан биир

кэмнээх төлөбүрү оҥоруу туһунан республика сокуона ылылынна. Маннык биир кэмнээх төлөбүрү кимнээх ылыахтаахтарын, бэрээдэгин уонна

сайабылыанньаны биэрии туһунан Саха Республикатын Үлэҕэ уонна

социальнай сайдыыга министиэристибэтин муус устар 17 күнүгэр тахсыбыт

бирикээһинэн бигэргэннэ.

Ол курдук, бэрээдэк быһыытынан, бу төлөбүрү кэмиттэн тутулуга суох үһүс

эбэтэр онтон кэнники төрөөбүт оҕоҕо республикатааҕы Ийэ хапытаалын

сертификатын ылбыт, итиэннэ туһана илик буоллаҕына эбэтэр аҥарын эрэ

туһаммыт буоллаҕына ылар бырааптанар. Онтон Ийэ хапытаалын толору туһанан бүппүт буоллаҕына, бу көмөнү ылар кыаҕа суох.

Итиннэ холобур аҕалыахха, төрөппүт Ийэ хапытаалын сууматыттан  10000 туһаммыт буоллаҕына, араастаһыытын толору ылар бырааптаах. Билигин портал  E-Yakutia.ru  да нөҥүө уонна социальнай харалта управлениеларын электроннай почталарын нөҥүө сайабылыанньалар киирэн эрэллэр. Онон биир кэмнээх төлөбүрдэр бэриллэн эрэллэр. Билиҥҥи эпидемиологическай балаһыанньаҕа көрүллүбүт миэрэ буоларын быһыытынан, докумуоннар кылгас кэм иһигэр оҥоһуллан бэлэм буолан, ити дьаһал олоххо киирдэ.

-Сардаана Васильевна, итини таһынан 3 сааһыттан 7-гэр диэри саастаах

оҕолорго эмиэ көмө төлөбүр оҥоһуллар буолбутун үгүс төрөппүт сэргии

истибит буолуохтаах. Ити туһунан кэпсии түһүөҥ дуо?

— Бу дьыл кулун тутар 20 күнүгэр дойдубут Президенэ В.В. Путин оҕолоох

дьиэ кэргэттэргэ эбии көмө миэрэлэрин туһунан  ыйааҕа тахсыбыта.

Онно 3-тэн 7 сааһыгар диэри оҕолоох дьиэ кэргэттэргэ ый аайы төлөнөр

көмө оҥоһуллуохтаах диэн эппитэ. Ити ыйаах тахсыбытын кэннэ биһиги

республикабытыгар Ил Түмэн уочараттаах мунньаҕар муус устар 9 күнүгэр

3-тэн 7 сааһыгар диэри оҕолорго ый аайы көрүллэр төлөбүр туһунан Саха

Республикатын сокуона тахсыбыта. В.В. Путин таһаарбыт ыйааҕар

олоҕуран, көмө бэриллэр бэрээдэгэ, кээмэйэ хас биирдии субъект бэйэтэ

бигэргэтиэхтээх. Муус устар 30 күнүгэр Ил Дархан А.С. Николаев  ыйааҕа таҕыста.  Бу төлөбүр аадырыстаах көмө буолар. Ол эбэтэр көмөнөн

кыра дохуоттаах дьиэ кэргэттэр хабыллаллар. Дьиэ кэргэн дохуота зонанан

тыырыллар. Урукку кэмҥэ федеральнай төлөбүрдэр курдук, төрөппүт хаһан

сайабылыанньа суруйбута учуоттанар, ол иннинээҕи сылы көрөбүт. Холобур,

билигин 2020 сылга сайабылыанньа суруйар буоллахтарына,биһиги

төлөбүрдэри 2019 сыл иккис кварталынан тыыран биэрэбит. Ол курдук, дьиэ

кэргэн биир киһиэхэ тиийинэн олоруу дохуота 1 зонаҕа (хоту улуустар) 20

044 солкуобайтан кыра дохуоттаах киһиэхэ эбэтэр, икки зонаҕа 16 780

солкуобайтан кыра дохуоттаах буоллахтарына, ити олохтоммут көмө

төлөбүргэ хапсаллар. Ити сууматтан үөһэ дохуоттаахтар, хомойуох иһин,

хапсыбаттар. Ый аайы бэриллэр көмө төлөбүр кээмэйдэрэ икки зонанан

тыырыллан бэриллэллэр.

Ол курдук, 1 зонаҕа олорор дьиэ кэргэттэргэ төлөбүр кээмэйэ 2020 сылга

оҕоҕо көрүллүбүт тиийинэн олоруу кээмэйин 50 % диэн буолар. Итини уу

харчыга таһаарар буоллахха, 1 зонаҕа – 10 274 солк 50 харчы буолар, бу биир

оҕоҕо көрүллэр көмө. Холобур, дьиэ кэргэн үс оҕото 3-7-гэр диэри саастаах

буоллахтарына, үс оҕо үһүөн хас биирдиилэрэ итиччэлии көмөнү ылар

бырааптаахтар. Оттон 2 зонаҕа олорооччуларга, биир оҕоҕо тиксэринэн бу

төлөбүр кээмэйэ 8 651 солк. буолар. Бу төлөбүр оҕо 3 сааһын туолбутуттан саҕалаан,7 сааһын толору хабан туран бэриллэр. Онон оҕо 8 сааһын

туоллаҕына, төлөбүр тохтуур.

Төлөбүрдэр бу дьыл тохсунньу  1 күнүттэн саҕалаан перерасчеттанан

төлөнөллөр диэн бэлиэтээн этэбин. Өскөтүн холобур, оҕо 3 сааһын 2019

сылга сэтинньи ыйыгар туолбут буоллаҕына, киниэхэ тохсунньу 1 күнүттэн

көмө төлөбүр ананар. Иккис холобур, оҕо 3 сааһын муус устарга саҥа

туолбут буоллаҕына, тохсунньу 1 күнүттэн буолбакка, төрөөбүт күнүттэн

ылата ааҕыллан барар. Бэс ыйын 1 күнүттэн төлөбүрдэр төлөнөн

барыахтаахтар. Ыам ыйыгар сайабылыанньа ыламмыт, көмө төлөбүргэ

хамсааһын саҕаланыахтаах. Пособиеҕа докумуон тутуута портал нөҥүө

бэриллэр. Сүрүн уратыта диэн, төрөппүт бу төлөбүрнэ  сайабылыанньа эрэ биэрэр, атын докумуон ирдэммэт. Арай оҕото

кыраныысса таһыгар төрөөбүт уонна төрөөбүтүн туһунан

сибидиэтэлистибэни тас дойдуттан ылбыт түгэнигэр ити докумуон

ирдэнэр. Россия иһигэр төрөөбүт оҕолор төрөппүттэрэ сайабылыанньа эрэ

биэрэллэр. Атын докумуоннары ведомстволар икки ардыларынааҕы запрос

быһыытынан ылыахтаахпыт.

Оҕо 8 сааһын туолуор диэри дьиэ кэргэн бу төлөбүрүнэн туһаныахтаах. Сыл

устата дьиэ кэргэн дохуотугар уларыйыы тахсыан сөп. Онон сыллата

сайабылыанньа биэрэн, докумуон саҥардыллан оҥоһуллуохтаах. Маннык

аадырыстаах төлөбүр, дьиэ кэргэн дохуотун үрдэтэр сыалтан, билиҥҥи

уустук балаһыанньа кэмигэр улахан көмө дии саныыбын.

РФ Президенэ В.В. Путин кэнники эбии этиитигэр олоҕуран, бу төлөбүргэ

ый аайы көрүллэр 418 №-дээх Федеральнай сокуоҥҥа олоҕуран, бастакы

оҕоҕо көрүллэр төлөбүр дохуот суотугар ааҕыллыбат. Итиэннэ үлэтэ суох

хаалбыт дьон (безработный диэн статустаах) урукку дохуоттара эмиэ

ааҕыллыбат. Төрөппүт үлэтэ суох хаалбыт ыарахан кэмин толору өйдөөн ити

миэрэ ылыллыбыт. Маннык категорияҕа киирбит дьоҥҥо оҕолорго

көрүллүбүт көмө төлөбүрдэр дохуот быһыытынан ааҕыллыбаттар. Онон 3-

тэн 7-гэр диэри саастаах оҕолорго төлөнөр көмө харчы төрөппүт дохуотугар

ааҕыллыбат.

  • Аны Пенсионнай фонда нөҥүө бэриллэр 5000 көмө төлөбүрү быһааран кэпсиэҥ дуо?

— Бу төлөбүр Пенсионнай фонда нөҥүө төлөнөр. 256 №-дээх Федеральнай

сокуоҥҥа олоҕуран, “Дьиэ кэргэн” Ийэ хапытаалын ылбыт эбэтэр ылар

бырааптаах дьон туһанар. Бу төлөбүр үс ый: муус устар, ыам ыйын уонна бэс

ыйын устата бэриллэр. Онон от ыйын 1 күнүгэр диэри сайабылыанньа

биэрэргэ быраап баар. Холобур, билигин ыам ыйыгар төрөөбүт ийэ 5000

ылар бырааптаах. Бу 5000 төлөбүр, Ийэ хапытаалын суотуттан буолбакка, туспа, эбии көмө быhыытынан төлөнөр. Ийэ хапытаалын ылбыт, ылар

бырааптаах дьиэ кэргэттэргэ Федеральнай бюджеттан көрүллэр эбии төлөбүр

буолар. Онон төрөппүттэр бу Ийэ хапытаалын суотуттан көҕүрээбэт суума

буоларын өйдүөхтээхтэр. Манна сүрүн ирдэбил, оҕо 3 сааһын туола илик

буолуохтаах, онон 3 сааһыгар диэри оҕолоох төрөппүттэргэ бу эмиэ улахан

көмө.

Билигин Пенсионнай фонда нөҥүө дааннайдары ыллыбыт. Муус устар 27

күнүнээҕи көрдөрүүнэн, республика үрдүнэн Пенсионнай фонда

отделениеларын нөҥүө уопсайа 13 896 дьиэ кэргэн бу 5000 солкуобайдаах

көмөнү ылбыт. 22 069 киһиттэн сайабылыанньа киирбит, олортон 8 173

обработкаҕа сытар.

Уопсайынан кэнники сылларга дьиэ кэргэттэргэ государствоттан оҕолорун 3

сааһыгар диэри араас кээмэйдээх көмө төлөбүрдэр көрүллэллэр. Ол дьиэ

кэргэн бөҕө туруктаах буоларыгар туһаайыллыбыт үлэ. 2018 сыллаахха

Владимир Путин 204 №-дээх ыам ыйынааҕы ыйааҕар, Россия инники сайдыытыгар  дойдубут  нэһилиэнньэтин ахсаанын элбэтии

туһунан сыал-сорук турар. Итиннэ  тирэҕирэн ылыныллыбыт миэрэлэр

буолаллар.

Дойдубут үрдүнэн уустук балаһыанньа үөскээбитинэн, бу дьыл муус устар 12

күнүгэр Россия Правительствотын  уурааҕа тахсыбыта. Онно өскөтүн кулун

тутар 1 күнүттэн үлэтиттэн уурайбыт, итиэннэ Дьарыктаах буолуу

киинигэр баран учуокка турбут киһи, үлэтэ суоҕунан ылар төлөбүрэ

муус устарга, ыам ыйыгар уонна бэс ыйыгар 12 130 солкуобай буолар. Ити

коронавируснай инфекция тарҕаммытынан нэhилиэнньэ кыаммат араҥатыгар

туhаайыллыбыт социальнай көмө  буолар.  Итиннэ эбии сокуоннай сааһын

туола илик оҕолордоох төрөппүт үлэтэ суох хаалбыт түгэнигэр, муус

устарга, ыам ыйыгар, бэс ыйыгар хас биирдии оҕотугар ити ыйыллыбыт үс

ый аайы 3000 суума эбии төлөбүр көрүллэр. Бу курдук  кыһалҕаҕа түбэспит киһи государствоттан өйөбүлү ылар.

Докумуоннары ханна тиийэн туттаралларый?

— Сайабылыанньалары ылыы  www.gosuslugi  интернет портал нөҥүө ыытылла турар. Ыйытыылаах дьон  88001007010  уонна 319510  нүөмэринэн  суһал  линияҕа  босхо  эрийэн, специалиһи кытта кэпсэтиэхтэрин  сөп.

— Сардаана Васильевна, сиһилии кэпсээниҥ иһин махтанабын. Дьон-

сэргэ бүгүҥҥү кэпсэтиибиттэн элбэҕи билэригэр-көрөрүгэр эрэнэбин.

 

Кэпсэттэ Екатерина Бястинова.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *