Коркин турнира: Тустууктарбыт кыттыыларын хайдах сыаналыахха сөбүй?

Дьэ, улуу тренер Дмитрий Петрович Коркин кэриэһигэр көҥүл тустууга үгэс быһыытынан ыытыллар норуоттар икки ардыларынааҕы турнир ньиргийэн ааста. Бастатан туран, биһиги, Тустуу аан дойдутааҕы түмсүүтүн (UWW) календарыгар маннык улахан таһымнаах күрэхтэһиилээхпитинэн киэн туттуохтаахпыт.

 

 

 

Ол курдук, бу турнирбыт – уон иккис сылын норуоттар икки ардыларынааҕы турнир быһыытынан, тустуу эйгэтигэр киэҥ сэҥээриини ылан тэриллэр. Маныаха, Леонид Николаевич Спиридонов салайааччылаах саҥа тэриллибит Спорка бэлэмнэнии республикатааҕы киинин үлэһиттэрэ итиэннэ СР Спорка, физическэй култуураҕа министиэристибэтэ, спортивнай тустууга федерацията күрэхтэһиини бэрт тэрээһиннээхтик ыыппыттарыгар махтаныах кэриҥнээхпит.

Күрэхтэһии добуоччу күүстээх састааптаах буолла

Билигин, төһө да соторутааҕыта аҕай Нур-Султаҥҥа ыытыллан түмүктэммит аан дойду чемпионатын кэнниттэн, Тустуу аан дойдутааҕы түмсүүтүн календарынан даҕаны нэдиэлэ аайы кэриэтэ улахан күрэхтэһиилэр ыытыллаллар. Ол кэмҥэ 26 дойду бөҕөстөрүн ыҥыртаан, кинилэр ортолоругар аан дойду үс төгүллээх чемпиона, Олимпиада призера Хаджи Алиев (Азербайджан), Россия үс төгүллээх чемпиона, Европа дойдуларын бастакы оонньуутун кыайыылааҕа Александр Богомоев (Бурятия), Европа үс төгүллээх чемпиона, спорт үтүөлээх маастара Опан Сат (билигин Чингисхан Эрдоган диэн аатынан Турцияттан кыттар), аан дойду чемпионатын хас да төгүллээх призера Геандрис Гарзон (Куба), Россия уонна Европа чемпионнара Анзор Уришев (Красноярскай) курдук биллиилээх бөҕөстөрү түмэн киэҥ үлэни ыыттылар.

Итини тэҥэ бочуоттаах ыалдьыттар: икки төгүллээх олимпийскай чемпион, албан аатырбыт Сергей Белоглазов, эмиэ олимпийскай чемпион дьоппуон Тацухиро Йонемицу, Россия спортивнай тустууга федерациятын толорооччу дириэктэрэ Александр Деревянко – түһүлгэни киэргэттилэр.

Ити курдук, күрэхтэһии добуоччу күүстээх састааптаах буолла. Итини мин тоҕо чорботон сырдатабын диир буоллахха, билигин аан дойдуга Россияҕа сыһыаннаан политическай быһыы-майгы санаа хоту буолбатах. Ону тэҥэ оруобуна ити күннэргэ Дагестаҥҥа, Калмыкияҕа уонна Чечняҕа эмиэ улахан таһымнаах күрэхтэһиилэр ыытыллар буолланнар, этэргэ дылы, ыҥырыылаах хамаандаларга “хайа таттарыы” баарын үрдүнэн, көннөрү киһиэхэ көстүбэт улахан үлэ ыытыллыбытын түмүгэр – итиччэ хамаандалар, бөҕөстөр кытыннылар. Өссө, эрдэ биллэриллибит индияларбыт, олимпийскай чемпион Сослан Рамонов уонна аан дойду экс-чемпиона кубинец Йовлис Бонне кэлбиттэрэ эбитэ буоллар дии саныыгын.

Аны билигин, ырыынак кэмигэр спортсменнар – күрэхтэһии бириискэ фондатын көрөн-билэн эрэ баран, талымастаан кытталлар. Маныаха турниры тэрийээччилэр түһүлгэ бириискэ фондатын 110 тыһыынча доллар оҥорбуттара кырата суох оруоллаах. Ол курдук, ыйааһын ахсын бастаабыттар 5-тии, иккистээбиттэр 3-түү уонна үһүстээбиттэр 1-дии тыһ. долларынан наҕараадаламмыттарын бэлиэтиир тоҕоостоох. Маны тэҥэ, кыайыылаахтары бэлэмнээбит тренердэр 1-дии тыһ. долларынан бириэмийэннилэр.

Онон турниры бэлэмнээн уонна тэрийэн ыытар анал хамыыһыйаҕа махтанабыт!

Уолаттарбыт хайдах туһуннулар?

Бу күрэхтэһиигэ анаан, кылаабынай тренер эбээһинэһин толорооччу Александр Оконешников салайааччылаах Саха сирин көҥүл тустууга хамаандата өссө сайыҥҥыттан саҕалаан бастаан өрүс уҥуор баар “Манньыаттаах” сайыҥҥы спортивнай базаҕа, салгыы кэккэ бөҕөстөр Японияҕа, онтон “Триумф” Спорка бэлэмнэнии киинигэр анал эрчиллиини барбыттара.

Турнир бүппүтүн кэнниттэн тус санаабын быктардахпына, саха бөҕөстөрө бастакы ыйааһыҥҥа ситиһиилэниэхтэрэ дии санаабытым. Маныаха улахан эрэл Арыйаан Тютриҥҥа уонна Россия чемпионатын боруонса призера Михаил Ивановка этэ. Ол эрээри, Иванов кыттыбата. Оттон 65 киилэҕэ улахан ааттаах-суоллаах Хаджи Алиев ылара буолуо дии санаабытым. Ханныгын да иһин, Виктор Рассадин бу сайын Россия чемпионатын кэнниттэн ханна да тустубакка, ити үөһээ ааттаммыт үөрэтэр-эрчийэр түмсүүлэргэ кыттыбакка, ханнык таһымҥа сылдьара биллибэт этэ. Дьэ, онон, биһиги бөҕөстөрбүт 57, 61, 65, 70 кг ыйааһыннарга мэтээлгэ тиксиэхтэрин сөп диэн сылыктаабытым. Манна сылыктааһын турнир састаабыттан, бэйэбит бөҕөстөрбүт таһымнарыттан аттарыллан оҥоһулларын өйдүүр буолуохтааххыт.

Түмүк оннук да буолла. Арай, Арыйаан Тютрин төһө да иккис миэстэ буолбутун үрдүнэн, итэҕэли толорбото диэххэ сөп. Бурятия эдэр маастара Жаргал Дамдиновка бастакы миэстэни ким ыларын быһаарсар хапсыһыыга 4:9 ахсаанынан хотторон кэбистэ. Бу күрэхтэһиигэ көрдөххө, Арыйаан хайдах эрэ сылайбыт, илистибит көрүҥнээх. Били, манна аан дойду Кубогар уонна Польшаҕа В.Циолковскай турнирыгар курдук, кыдьыгыран туран тустубата. Быйылгы сылга киирэн баран кини наһаа элбэх күрэхтэһиигэ сылдьан сылайда дуу, эбэтэр, хайаан даҕаны бастыахтааххын диэн улахан итэҕэли сүктэрэн кэбиһэн дуу – сатаан арыллан тустубата. Кыратык сынньана, арылдьыйа түһүөн сөп эбит диэн көрдүм.

Оттон Виктор Рассадин төттөрүтүн, сайын устата сынньанан, тыын ылан баран, этэргэ дылы, кыайыыга “аччыктаабыттыы” кытынна. Утарсааччыларын тулуталаабата. Сэрэбиэйэ да табылынна. Бэйэтин дьоно Егор Захаровы, Ньургустаан Иванову, Опан Саты уонна финалга Ньургун Скрябины – очукуонан ыраастык кыайталаата. Итинэн түөртэ тустан – 47 баалы сүүйдэ, 11 баалы сүүйтэрдэ. Манна даҕатан эттэххэ, Виктор Рассадин – Д.П. Коркин турнирын соҕотох биэс төгүллээх кыайыылааҕынан буолла. Онон, хайдах эрэ, уолбут урукку таһымыгар тахсан, инники күрэхтэһиилэргэ эрэл кыымын саҕыах курдук. Маныаха бастатан туран, үрдүк сыал-сорук, күннээҕи режим, кытаанах дьиссипилиинэ уонна күүстээх дьарык наада. Бу, саха бөҕөстөрүгэр барыларыгар сыһыаннаах.

Атын бөҕөстөрбүт: Петр Павлов, Эдуард Григорьев, Тимур Николаев, Револий Самсонов бэйэлэрин кыахтарынан туһуннулар. Ол оннугар – Семен Владимиров, Дьулустаан Булатов, Иван Ефремов курдук балайда эрэммит уолаттарбыт күттүөннээх тустууну көрдөрбөтүлэр дии саныыбын. Оттон эдэрдэрбит үөтэлээбэтилэр. Маннык күрэхтэһиигэ төлө көтөн, күөрэйэн тахсыахтаах этилэр дии. Ити бырааттыы Копыловтарга, Петр Константиновка, Георгий Окороковка, Георгий Кычкиҥҥа сыһыаннаах.

Тустууктарбыт кыттыыларын ортонон сыаналыыбын

Баары баарынан эттэххэ, билэр дьонум бу кэмҥэ мин санаабын билэ сатыыллар, ыйыталаһаллар. Өссө ханнык ахсыаҥканы биэрэҕин дииллэр. Онтон мин, саха тустууктарын Д.П. Коркин турнирыгар кыттыыларын ортонон сыаналыыбын. Былырыын икки кыһыл көмүс мэтээл кэлбит эбит буоллаҕына, быйыл бииринэн аҕыйах буолла. Тэҥнээн көрдөххө, былырыын, Дмитрий Петрович төрөөбүтэ 90 сылыгар анаммыт түһүлгэ састаап өттүнэн быйылгытааҕар күүстээх этэ. Онно саха бөҕөстөрө икки кыһыл көмүс, үс боруонса мэтээли ылары ситиспиттэрэ. Оттон быйыл бөҕөстөрбүт – биир кыһыл көмүс, Беларусь чиэһин көмүскүүр Ньургун Скрябины аахсыбатахха, биир үрүҥ көмүс уонна түөрт боруонса мэтээли ыллылар.

Буолан ааспыт түһүлгэ тустууларын тренердэр уонна тустаах специалистар үчүгэйдик ырытан, дьүүллэһэн, ханнык түгэҥҥэ сыыһалар-халтылар тахсыбыттарын, ону хайдах туоратарга, салгыы ханнык хайысханан үлэлиэххэ сөбүн быһаарсалларыгар, үлэлэригэр айымньылаахтык сыһыаннаһалларыгар баҕарабын.

Холобурдаан эттэххэ, Дмитрий Аксенов дьоппуон Кадзуя Коянагалыын, Семен Владимиров бэйэтин киһитэ Яков Павловтыын, Алексей Ефимов дагестанец Тажудин Акаевтыын тустууларыгар кыайан иһэн бүтэһик сөкүүндэлэргэ очукуо биэрэн кэбиһиилэрэ наһаа абалаах этэ. Ордук, Аксеновтаах Ефимовка. Итиннэ кинилэр кыайан кэбиспиттэрэ эбитэ буоллар, финалга тахсыахтаах этилэр. Саха тустууктарын биир итэҕэстэрэ итиннэ сытар. Хапсыһыыны кыайыыга сатаан тиэрдиигэ…

Турнир түмүктэннэ, аны сыл аҥаарынан, эһиил кулун тутар ыйга олимпийскай чемпион Роман Дмитриев кэриэһигэр эдэрдэргэ норуоттар икки ардыларынааҕы турнирга диэри арыый даҕаны уоскуйабыт. Оттон тренердэрбит уонна тустууктарбыт үлэлэрэ, дьарыктара салҕанар.

Петр ПАВЛОВ.

Эрэл ОХЛОПКОВ хаартыскаҕа түһэриилэрэ.     

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *