КӨТӨР ТҮҮТҮНЭН ХАРТЫЫНА МААСТАРА

Саха норуотун уран тарбахтаах маастардара айбыт кэрэ үлэлэринэн ханна да сырытталлар өрө тутуллар, ытыктанар уонна биһирэнэр үгэстээхтэр. Билиҥҥи интэриниэт үйэтигэр  омук дойдуларын дьоно-сэргэтэ кытта кинилэр айымньыларын кэрэхсиир буоллулар. Мин бүгүн «Үөрэнээччилэр биһирэбиллэрин ылбыт» Аллараа Бэстээхтээҕи 1№-х орто оскуола черчениеҕа уонна уруһуйга учууталын, СӨ үөрэхтээһинин туйгунун, норуот маастарын Людмила Николаевна Пинигинаны көрсөн, айар үлэтин тула кылгастык сэһэргэстим.

—   Людмила Николаевна, «Көмүс түү көтүтэр иэйиитэ» диэн быыстапкаҕар сылдьан, көтөр түүтүнэн айбыт хартыыналаргын сөҕө-махтайа көрдүм. Киһи кыбыстыбакка тас дойдуларга таһааран быыстапкалыан да сөп курдук. Ити ньыманан айар үлэҕин хаһан уонна хайдах саҕалаабытын туһунан сэһэргии түс эрэ.

—   2014 сыллаахха саҕалаабытым. Биир сарсыарда үрдүбүнэн суор көтөн иһэн куорсунун түһэрбитин хабан ылбытым уонна: «Бу арааһа үөһэттэн үтүө бэлиэ быһыылаах», — дии санаабытым. Дьэ, ол онтон сиэттэрэн көтөрдөр түүлэриттэн аппликация хартыына айар өй көтөн түспүтэ.

Ол сыл күһүнүгэр Былатыан Ойуунускай мэтириэтин көтөр түүтүнэн боруобалаан дьүһүйэн көрбүтүм табыллан үөрдүбүтэ. Бүтэрбитим кэннэ чугас дьонум биһирээннэр санаабын көтөхпүттэрэ. Онон аны Владимир Маяковскайы  уруһуйдаабытым, онтон түүлэрбин наардаан килиэйдээн киирэн барбытым.

Ити сыл суруйааччыларга анаммыт буолан, наар улахан суруйааччылар мэтириэттэригэр ылсыбытым. Биир хартыынаны оҥорорбор сороҕор биир түүн, эбэтэр бүтүн нэдиэлэ наада курдук буолар. Арааһа, иэйиим хайдах киирэриттэн тутулуктаах быһыылаах. Киһи чахчы сөҕө, кэрэхсии көрөр дьүһүннээх улар кутуруга баар буолааччы да, ону буларга ыарахан.  Ол иһин сүрүннээн араас кустар түүлэрин сөбүлээн туһанабын.  Сууйбакка хайдах баарынан оҥоро сатыыбын. Кус ууга сылдьан хайдах түүтүн куурдунара эбитэ буолла. Мин сууйдахпына кыраһыабай дьүһүнэ хайдах эрэ өлбөөрөн хаалар. Түүлэрбин килиэйдээн баран, араас инструменнар көмөлөрүнэн эрийэ-буруйа тутан будьурутан, тупсаран таһаарабын.

—   Үөрэнээччилэргин кытта үлэҥ хайдах быһыылаахтык барааччыный?

—   Оскуолам оҕолоро ыытар куруһуоктарбар сөбүлээн сылдьаллар. Кинилэр биир сиргэ таба олорон үлэлээбэт үгэстээхтэр. Ол иһин үөрэтэр көрүҥнэрбин сырыы аайы уларытан биэрээччибин. Холобур, бүгүн живопись, уруһуй. Аныгыскыга рукоделье, килиэйдээһин, эбэтэр бытыылкалары, ыстакааннары кырааскалааһын буолуон сөп. Ону таһынан иискэ, витражнай уруһуйга, кумааҕынан кырыйыыга уонна араас аппликацияҕа үөрэтэбин.

Биһиги оскуолабытыгар саха, нуучча уонна омук оҕолоро үөрэнэллэр. Саха оҕолоро үксүгэр черчениеҕа, уруһуйга үчүгэйдэр. Куруһуокпар үөрэнээччилэрим сайдалларыгар стимул наада диэммин, кыһаллан дьарыктанар, уруһуйдуур оҕолорум үлэлэрин хаартыскаҕа түһэрэн, кыра брошюра таһааран бэлэхтиибин. Оччоҕо кинилэр кэрэҕэ, сырдыкка тардыһыылара күүһүрэр. Үөрэнээччилэрим сыл аайы «Шаг будущего» кытталлар. Оскуолабар «Айар кут» диэн муода тыйаатыра студиябар бэйэм матырыйаал булан түүнэн үлэлэтэбин. Быйыл «Розовая чайка» уонна «Полярная звезда» диэн Өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэхтэргэ лауреат буолбуттара.

????????????????????????????????????

????????????????????????????????????

????????????????????????????????????

????????????????????????????????????

????????????????????????????????????

????????????????????????????????????

????????????????????????????????????

????????????????????????????????????

—   Куруһуоккар кус түүтүнэн хартыына айарга үөрэтэҕин дуо?

—   Олох аҕыйах оҕолору талан ылан үөрэтэбин. Тоҕо диэтэргин, онно тулуур уонна дьулуур наада. Бастаан утаа хартыынабыт ойуутун уруһуйдаан бэлэмниибит. Онтон хайдах өҥнөөх түүлэри туттарбытын быһаарабыт. Биирдиилээн наардаан килиэйдиибит. Үксүгэр айылҕа биэрбит өҥүн туһана сатыыбыт эрээри, ардыгар кырааскалааһын ньыматын эмиэ туттабыт. Ити курдук үлэбит процеһа элбэх бириэмэни, сыраны уонна сатабылы эрэйэр. Оттон үгүс оҕо үлэтин түмүгүн түргэнник көрө охсуон баҕарар. Баҕар ол да иһин буолуо, кыра кылаас үөрэнээччилэрэ тааһынан үлэни  сөбүлүүллэр. Быйыл биир үөрэнээччим сахалыы тиэмэҕэ тааска үлэтинэн лауреат буолбута.

—   Чааһынай тэрилтэ тэринэн үлэлиир санаа киирбэт дуо?

—   Суох, тоҕо эрэ онно сүрэх тэппэт ээ. Оскуола оҕолорун кытта үлэлиирбин быдан ордоробун. Арай салалтам: «Сааһырдыҥ, үлэлээн бүт!» — диэтэҕинэ тугу эмэ толкуйдуохпун сөп буолуо. Быйыл үлэлэтэллэр ини диэн эрэнэ саныыбын.

—   Дойдуҥ дьоно мэҥэлэр быыстапка тэрийэргэр төһө өйүүллэрий?

—   Өйүүллэр. Евдокия Николаевна уонна Тамара Романовна диэн уруккуттан култуура салаатыгар үлэлиир үлэһиттэр көҕүлээннэр, быйыл кулун тутар ыйга Майаҕа, муус устарга Дьокуускайга бэйэм персональнай быыстапкабын тэрийбитим. Онтон «Эстафета культуры» быыстапкатыгар сыл аайы кыттабын.

—   Бэйэҥ тускунан кэпсии түс эрэ.

—   Төрөөбүт-үөскээбит түөлбэм Майа буолар. Манна ийэм Екатерина Дмитриевна Алексеева уонна аҕам Николай Иванович Пинигин ыал буолан, алта оҕону төрөтөн (биэс кыыс, биир уол), иитэн-улаатыннаран киһи гыммыттара. Үйэлэрин тухары аҕабыт тырахтарыыһынан, ийэбит техүлэһитинэн да үлэлээтэллэр, кыра эрдэхпититтэн кэрэни кэрэхсииргэ уһуйаннар, биһиги дьиэ кэргэҥҥэ бары уруһуйдуубут, ыллыыбыт.  Аны сиэннэрбит биһигини удьуордаан, өссө ордук дьоҕурдаах курдуктар диэн үөрэбит.

Биэс уон биэс саастаах быраатым Руслан Америкаҕа олорбута сүүрбэ биэс сыл буолла. Быйыл күһүн дуу, кыһын дуу устудьуон уолун Даниэли илдьэ Сахатын сиригэр кэлиэх буолар. Быраатым ойоҕунаан музыканнар. Иккиэн Москватааҕы консерваторияны бүтэрбиттэрэ.  Антах музыканнар элбэхтэр бөҕө буоллаҕа дии. Ол иһин быраатым идэтин уларытан, стажировкаланан баран компьютерщик буолбута. Оттон ойоҕо дьиэтигэр сакааһынан оҕолору музыкаҕа үөрэтэр, улахан кэнсиэртэри тэрийэр. Онон Америкаҕа биллэр-көстөр музыкант. Уоллара Америкаҕа архитектор-дизайнер үрдүк үөрэҕин иккис кууруһун устудьуона.

Мин Намнааҕы педагогическай училищены бүтэрбитим. Аллараа Бэстээх 1№-х орто оскуолатыгар учуутал уонна черчение учууталынан үлэлии кэлбитим сүүрбэттэн тахса сыл буолла. Бу дойдуну сөбүлээтим диэххэ сөп. Уоппускам кэмигэр чааһынай мас дьиэбэр үлэм элбэх. Саҥа олбуор аанын Дьокуускайтан сакаастаһан аҕалан туруортардым, күһүн сулустары көрө олороору үөһэ түннүктээх саҥа сайыҥҥы дьиэ туттардым. Аны эргэ баанньыкпын көтүртэриэхтээхпин.

Төрөппүт кыыһым Настя медик идэлээх, Алексей диэн кэргэннээх, үс оҕолоох. Дьокуускайга 202 микрооройуоҥҥа олороллор. Сиэннэрим улаатан эрэллэр. Икки улахан алтыс уонна төрдүс кылаас үөрэнээччилэрэ. Кыралара алта саастаах. Бары уолаттар. Аны «лапочка дочка» наада курдук. Итинник.

Киһи үчүгэйдик сылдьар буоллаҕына баҕа санаатын ситиһэр.

 

Кэпсэттэ Иван ОСИПОВ

 

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *