Кыра да мал дьиэни киэргэтэр

Дьиэ нус бараан эйгэлээх буолара кыра малтан-салтан эмиэ тутулуктаах. Мария Мерцелюк туойтан иһит эгэлгэтин оҥорон хайа да бэйэлээх куукунаны тупсарар, киһи кута-сүрэ тохтуур муннугун тэрийиэн сөп. Кини хас биирдии оҥоһугар илиитин сылааһын, тапталын иҥэрэр, ол иһин үлэлэрэ олус табыллаллар, туспа «дууһалаах» курдук буолаллар.

Биһигим түспүт сирэ Дьокуускай куорат. Манна мин дьоллоох оҕо сааһым ааспыта. Киһи олоҕор дэҥҥэ олус бэртээхэй этиилэр киирэллэр, кэргэммэр оннук түгэн тосхойон  Санкт-Петербурга көспүппүт. Билигин ийэ буолар дьолун билэн  саамай кэрэ, эппиэтинэстээх кэмҥэ сылдьабын. Оҕо эрдэхпинэ айар-тутар талааннаахпын дуу, баҕалаахпын дуу олох өйдөөбөппүн. Кэлин, улааппытым кэннэ, тугу эрэ айыах-тутуох баҕам соһуччу күүһүрбүтэ – диэн Мария хайдах саҕалаабытын туһунан кэпсиир.

Мария туойунан соһуччу дьарыктанан саҕалаабыт. Дойдубут киинигэр Москваҕа туойунан араас оҥоһуктары оҥорорго үөрэтэр маастар кылаас ыытылларын  туһунан истээт тутатына суруттарбыт. Маастар-кылааска туойу кытта үлэ олус судургу курдук санаабыта.

Ис иһигэр киирэн, туой уратытын, ымпыгын-чымпыгын үөрэтэн баран судургу дьыала буолбатаҕын биирдэ өйдөөбүтүм. Ол эрээри, бу дьарыкка ис сүрэхпинэн бүтүннүү ылларбытым. Аа дьуо туой, дьэҥкир лаах ылан дьарыктанан саҕалаабытым. Куорат биир түгэҕиттэн биир түгэҕигэр оҥоһукпун «буһара» илдьэрим. Оннук курдук туойу баһылыырга улахан баҕалаах этим. Хайдах быһыылаах-таһаалаах иһит оҥорорбун эрдэттэн толкуйдаабаппын, иэйиим матырыйаалбын «үлэҕэ» бэлэмниир кэммэр киирэр.

Туойунан үлэ хас да кэрдиистэн турар уонна уһун кэми ирдиир. Хас биирдии оҥоһукка, быһа холоон, икки нэдиэлэ наада. Аан бастаан баҕарар халыыпкын охсоҕун, ол кэннэ куурдаҕын, «буһараҕын», дьэҥкир лааҕынан сотоҕун, түмүккэ өссө биирдэ «буһараҕын». Лааҕынан соторбун күн бүгүҥҥэ диэри ыарырҕатабын, ол эрээри бу олус интэриэһинэй үлэ. Сотору кэминэн ону үчүгэйдик баһыалыам диэн эрэнэбин. Дьиҥинэн, бу ааттаталаабыт үлэм түгэннэрэ бары уратылар, интэриэһинэйдэр эрээри, саамай үөрүүлээх, долгутуулаах түгэн оһохтон бэлэм оҥоһугу хостооһун буолар.  Сатамматах оҥоһуктарбын бэйэбэр хаалларабын, төттөрүтүн бу иһиттэрбин олус күндүтүк саныыбын. Санаабар, киһи илиитинэн оҥорбут оҥоһуга дьиэ ис-тас өттүн тупсарар, нус бараан эйгэни үөскэтэр курдук. Туойунан бадьыыстаһыы сүрүн үлэм буолбатах, бу сөбүлүүр, дууһам сытар дьарыга. Мин санаабар, дьарыктаах киһи дьоллоох буолар.

Оҕолонуом иннинэ ырыа холбоон, үүттээх чэй куттан ханна да ыксаабакка, хас биирдии хамсаныыбыттан, үлэбиттэн дуоһуйуу ыларым, төбөбөр туох көтөн түспүтүнэн оҥорорум. Билигин, ийэ буолан олорон, куруук ыксалынан сылдьар курдукпун – Мария үлэлиир кэмин туһунан бэрт умсугутуулаахтык сэһэргиир.

Туой олус хаппырыыс, үгүс сыраны эрэйэр матырыйаал. Бу матырыйаал намчы кыыс илиитигэр бэринэн араас быһыыланарын-таһааланарын сөҕө көрдүм. Мария бу дьарыгынан дьиэтигэр үлэлиир. Кини үлэлиир муннугар остуол, икки стеллаж эрэ баар. Омос көрдөххө олус кыра «муннук» эрээри, төһөлөөх мааны, хатыламмат иһит оҥоһуллан дьон хараҕын үөрдүбүтэ буолуой? Ону таһынан, оҥоһуктарын «буһарарыгар» анаан туспа кыладыапка куортамнаан үлэлиир эбит. Киһи үөрүөх, Мария дьиэ кэргэнэ бэйэтэ оҥорбут иһитинэн туттар, тото-хана аһыыр эбит. Ыал ийэтэ дууһатын сылааһын бүтүннүү ууран оҥорбут иһититтэн ас өссө минньийэн эрдэҕэ.

Анна ПАВЛОВА-ТАРАБУКИНА

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *