Өбүгэ оонньууларыттан үрдүк спортивнай ситиһиилэргэ

Тиэргэн спорда ыччаты түмэр, чөл олоххо ыҥырар-угуйар. Хас биирдии көлүөнэ этин-хаанын сөбүлүүр спордун көрүҥүнэн сайыннарар. Билиҥҥи кэмҥэ ыччат өбүгэ төрүт оонньууларын сэҥээрэр, кини көрүҥнэриттэн бэйэтигэр сөптөөҕү талан дьарыктанар. Биллэрин курдук, өбүгэ оонньуута араас кыахтаах, таһымнаах оҕоҕо барытыгар туһуламмыт көрүҥнэрдээх, онон киэҥ араҥаны хабар кыахтааҕынан –инникитин сайдар кэскиллээх. Өбүгэ оонньуутун баһылаабыт киһи аан дойду таһымыгар тиийэ сайдыбыт спорт көрүҥнэригэр кэбэҕэстик сыстар, кыаҕын ылар туруктааҕын туһунан биһиги бырайыакпыт ис хоһооно кэпсиир, дакаастыыр.

2019 сыллаахха бэс ыйыгар Уус Алдан улууһун Найахы орто оскуолатын 11-с кылааһын үөрэнээччитэ Бочкарев Коля Россиятааҕы ыччаттар конкурстарыгар «Тиэргэн спорда: өбүгэ оонньууларыттан үрдүк спортивнай ситиһиилэргэ» диэн бырайыагынан кыттан, кыайыылаах аатын сүгэн, 270.000 солкуобайдаах Граны ылары ситиспитэ. Грант харчытыгар нэһилиэккэ саҥа тутуллубут спортивнай площадкаҕа эти-хааны, күүһү-уоҕу сайыннарар тэриллэр атыылаһыллан, күн бүгүн площадка толору хааччыллан турар. Сыл устата бырайыак ис хоһоонунан араас тэрээһиннэр, субуотунньуктар, күрэхтэр ыытылыннылар. Нэһилиэк көхтөөх ыччата, оскуола оҕолоро, учууталлар, нэһилиэк олохтоохторо хас биирдии тэрээһиҥҥэ кыттыһан, бэйэлэрин сэмэй кылааттарын киллэристилэр.

Ыччат спорду сэҥээриитэ биллэрдик үрдээтэ. Өбүгэ оонньуутугар, гиирэҕэ, түүр омуктар остуол оонньууларыгар ылсан оонньооччу, дьарыктанааччы элбээтэ, ситиһиигэ да тиксэннэр, биир дойдулаахтарын үөртүлэр. Ол курдук, гиирэ курдук ыарахан спорт көрүҥэр кыргыттар сэҥээрэн дьарыктаннылар, өрөспүүбүлүкэ таһымыгар Спиридонова Наина Яковлевна – 3 миэстэ, Петрова Айыллаана (10 кыл.), Федорова Дайаана (7 кыл.) — 1 миэстэ буолары ситистилэр, улуус хамаандата өрөспүүбүлүкэ таһымыгар инники күөҥҥэ тахсарыгар олук буолустулар. Айыллаана, Дайаана ону тэҥэ кыра кылаастан хабылыкка, хаамыскаҕа улуус, республика хас да төгүллээх кыайыылаахатара буолаллар. Онон өбүгэ оонньуутуттан тирэхтэнэн, бу спорт ыарахан көрүҥэр ылсан номнуо ситиһиилэннилэр.

Рожина Изабелла 9-с кылаас үөрэнээччитэ бырайыак үлэтин, кыттыылаахтарын, спортсменнарын кэтээн көрөн, чинчийэн дакылаакка түмэн, улуус, республика, Россия таһымыгар билиһиннэрдэ, дьүүллүүр сүбэ сэҥээриитин ылан, үгүстүк бириистээх миэстэҕэ тиксэн, төрөппүттэрин үөртэ.

Саха остуолун оонньуутун уонна түүр омуктар интеллектуальнай оонньууларын баһылаабыт спортсменнарбыт Горнай Алтайга Аан дойдутааҕы күрэххэ кыттыннылар, өбүгэлэрин төрүт оонньууларын омук оҕолоругар билиһиннэрдилэр. Түүр омуктар оонньууларыгар Марков Айсен (6 кыл.) алтай шатраҕа, Гоголева Анжелика (9 кыл.) мангалаҕа кыттан, 3-с миэстэ буолары ситистилэр. Айсен тутум эргиирэ көрүҥҥэ улуус, республика кыайыылааҕа, бу өбүгэ оонньуутун омук оҕолоругар көрдөрөн сөхтөрдө-биһирэттэ.

Гиирэҕэ Россия спордун маастара Лугинов Руслан Русланович (Уус Алдан биир кэскиллээх ыччата) үөрэнээччилэргэ спорт киһи өй-санаа, эт-хаан өттүнэн сайдыытыгар оруолун туһунан интэриэһинэй бэсиэдэни ыытта, студент олоҕуттан быыс булан, дойдутугар кэллэр эрэ ыччаттары, үөрэнээччилэри түмэн,  гиирэҕэ маастар кылаастары, дьарыктары тэрийдэ. Руслан Лугинов спорка үгүс ситиһиилэрин таһынан, нэһилиэккэ ыытыллар «Тиит Буурай» өбүгэ оонньууларын кыайыылааҕа буолар.

Оскуола эдэр учууталлара бырайыак ис хоһоонуттан туора турбатылар. Кылаас чаастарын, күрэхтэри салайар кылаастарыгар ыыттылар. Математика учуутала Тегюрюкова Агата Александровна улуустааҕы «Көрүҥ, биһиги киинэҕэ!» күрэххэ салайар 10-с кылааһын спорт тиэмэтинэн кытыннаран, кыайыы өрөгөйүн биллилэр, сыаналаах бирииһинэн наҕараадаланнылар.

Бырайыак автора Коля Бочкарев студент аатын сүгэн, дойдутуттан тэлэһийэ да сырыттар, үөрэнэр кыһатыгар студеннар ортолоругар спорду күүскэ көҕүлээтэ, салайар дьоҕурун иһин үөрэҕин тэрилтэтиттэн Махтал суругунан бэлиэтэннэ.

Ыччат үлэтин иилээн-саҕалаан, сүбэлээн-амалаан илдьэ сылдьар дьоммутунан буолаллар: гиирэҕэ Россия спордун маастара Никифоров Иван Иванович, өбүгэ остуол оонньууларын тренерэ Румянцева Наталья Дмитриевна. Чөл олоххо угуйар бырайыак олоххо киириитигэр көмө буолбут научнай салайааччыбытыгар, М.К. Аммосов аатынан ХИФУ преподавателигэр Егоров Марк Николаевичка махталбытын тиэрдэбит.

Анна ФЕДОРОВА, И.И. Гоголев-Дыргыабай ааатынан Найахы орто оскуолатын учуутала.

Уус Алдан.  

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *