Правительство сөпкө быһаарда!!!

Мин бэйэм санаабар, биһиги республикабыт правительствота санитарнай авиацияҕа мөлүйүөнүнэн ахсааннаах харчыны аччаппытын сөптөөҕүнэн ааҕабын.

Мин 1980-1991 сылларга Саха Республикатын Доруобуйа харыстабылын министиэристибэтин  внештатнай кылаабынай хирургунан үлэлээбитим, ити сылларга суһал көмөнү оройуон балыыһатыгар оӊорорго специалистары рейсовай самолеттарынан ыытар этибит. Оччолорго санитарнай авиация начальниктарынан медицинаҕа сүрдээх уопуттаах В.И. Полозов, М.П. Федоров, И.А. Полятинскай, И.И. Местников  үлэлээбиттэрэ, кинилэр ханнык суһал көмө наадатын ымпыгар-чымпыгар тиийэ билэн эрэ баран, республика наадалаах практическай специалистарын рейсовай уонна анал рейстарынан ыыталыыр этилэр.

Онон суһал көмө 95%-на рейсовай самолеттар көмөлөрүнэн буолара, ити республикаҕа сүрдээх улахан экономияны аҕалара.

Арай, погода эрэ суох буоллаҕына санитарнай рейс оӊоһуллара.

Билигин телемедицина сайдыбыт үйэтигэр уһук хоту оройуоннарга, арктическай улуустарга телемедицинаны туһанан оройуон хирурдара, травматологтара, гинекологтара уонна да атын  специалистар суһал көмөнү бэйэлэрэ оӊороллорун курдук кытаанахтык ирдиэххэ диэн этиилээхпин.

Ити үөһээ этиллибит специалистар бары үрдүкү категориялаах үлэһиттэр, үрдүкү категориялаах хирург, травматолог, гинеколог уонна да атын быраастар, специалистар суһал көмө бары көрүӊүн толору да буолбатар оӊоруохтаахтар, итини Доруобуйа харыстабылын министиэристибэтин аттестационнай комиссията категорияны иӊэрэригэр барытын тутуһуохтаах уонна ирдиэхтээх.

Аны биир: бюджет үбүн экономиялыыр сыалтан оройуонтан кэлбит ыарыһахтартан анализтарын барытын хос ылыы. Билиӊӊи бириэмэҕэ хас оройуон балыыһатын аайы араас үчүгэйкээн омук анализатордара тураллар, омук реактивынан эрэ үлэлииллэр (расходный материал), холобур, 90-с  сылларга 1 доллар – 5-6 солкуобай буоллаҕына, билигин 1 доллар – 63-65 солкуобай буолла, онон реактив сыаната сүрдээҕин үрдээтэ.

Аӊардас оройуонтан кэлбит анализтары туһаммакка, анализтары хос ыларбыт түмүгэр сылын аайы хас эмит 100-нэн мөлүйүөнү таах кумахха кутабыт?!

Биһиги республикатааҕы онкологияҕа хирурдуу сылдьаммыт (1970-1980 сылларга) искэӊ буолбут куртаҕы бүтүннүүтүн ылан быраҕарга оройуон эрэ аналиһынан оӊорор этибит, оччолорго омук анализтара суох бириэмэлэригэр.

2000-тан тахса улахан эпэрээссийэни оӊорбуппут, биир даҕаны сүһүрүү (осложнение) суох этэ.

Итинэн коллегаларбын ыӊыраары гынабын — оройуонтан кэлбит ыарыһахтары оройуон аналиһынан көрөӊӊүт түргэнник сөптөөх диагноһы туруоран, биир нэдиэлэ иһигэр быһааран үчүгэй рекомендация биэрэргит буоллар, дьоӊӊутун-сэргэҕитин абырыа уонна хас эмит сүүһүнэн мөлүйүөн бюджет харчытын экономиялыа этигит.

Ыраах хоту оройуоннартан кэлэ сылдьар дьону, арктическай  улуустартан кэлээччилэри Медицинскэй кииҥҥэ, республикатааҕы эмтиир, чэбдигирдэр эмп тэрилтэлэригэр оройуон направлениетын көрдөөбөккө, страховой медицинскэй полистаах буоллахтарына көрөн-истэн, ыарыыларын эрдэ булан, эмтэнэллэригэр сөптөөх астынар рекомендациялары биэрэргит буоллар, ыарыы эрдэ булуллан бюджеттэн улахан ороскуота суох түргэнник эмтэнэн дьон олоҕо уһуурун хааччыйыа этигит. Ити бүгүӊӊү кэм ирдэбилэ буоларын бары билэбит, оччоҕо эрэ 2030 сылга  республикабыт олохтоохторо 80-н саастарыгар тиийэллэрин, өссө ааһалларын толору хааччыйыа этибит.

Биһиги республикабытыгар бастакы күүстээх экономист, финансист Аҕа баһылык буолбутунан сибээстээн, кини эппит дьаһалларын, этиилэрин олоххо киллэрэргэ дьулуһарга, турунарга бары тэрилтэ салайааччыларын ыӊырабыт, оччоҕо эрэ республикабыт салгыы чэлгийэ сайдыа, тупсуо, улаатыа, күүһүрүө! Бары киэӊ туттуохпут, үөрүөхпүт-көтүөхпүт! Үчүгэйдик, дьоллоохтук олоруохпут!

Ю.П. Степанов,

Саха республикатын инбэлииттэрин социальнай доруобуйаны тупсарар  комплекснай реабилитационнай киин дириэктэрэ, РФ үтүөлээх бырааһа, медицинскэй наука доктора, профессор.

.

 

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *