Тустуубут бэлиэ түгэнэ: Вячеслав Карпов ССРС чемпионаабыта 55 сыла

Историяны ылан көрдөххө, көҥүл тустууга уолаттарга (1946-1947) ССРС биирдиилээн уонна хамаанданан бастыыр иһин күрэхтэһиитигэр сахалартан бастакынан Вячеслав Карпов чемпионнаан турар. Ити кыайыы бу күннэргэ лоп курдук, оруобуна 55 сылын туолла!

 

1965 сыллаахха от ыйыгар Махачкала куоракка, “Динамо” стадиоҥҥа Чурапчытааҕы спортивнай интернат-оскуола иитиллээччитэ Вячеслав Карпов 52 киилэҕэ пьедестал үрдүкү үктэлигэр тахсан, Саха сирин спорка историятыгар дьоһун кыайыыны аҕалбыта.

Саха тустуутун ол өрөгөйдөөх түгэнин туһунан Вячеслав Павлович Карпов “Ат өрөҕөтүнэн, уорҕатынан олох” диэн сэһэн-кинигэтигэр субу курдук суруйбута:

— Мин үчүгэйдик баайыллыбыт ат курдук тустар баҕам диэн сүрдээх, формабар, сахалыы малтаччы эттэххэ, күөгэйэр күммэр, дьэлтэйэр дьэппэр сылдьабын. Россияттан тренеринэн Александр Петрович Тимохин барсыбыта, кини көбүөргэ батыһыннаран киирэригэр тугу эрэ быһаарар да, иҥэн-тоҥон өйдүү сатаабаппын, санаабар Бөтүрүөбүс намыын, холку сүбэлиир тылларын истэр курдукпун. Бэлэмим олус үчүгэй буолан, маҥнайгы эргиирдэргэ холкутук кыайталаан бараммын, финалга Стрельцов диэн Украинаттан сылдьар уоллуун туһуннум. Көбүөргэ халаачыктыы эргитиһии, хардары-таары бырахсыы диэн кытаанаҕа манна буолла, хардары-таары уонтан тахсалыы очкону ыллыбыт, мин баалынан чорбойон чемпионнаатым. Илиибин көтөҕөллөрүн кытта тренербит, бөдөҥ баҕайы нуучча киһитэ үөрэн-көтөн, сүүрэн адаҥхастаан иһэрэ харахпар субу баар.

ССРС уолаттарга чемпионунан сахалартан аан бастаан буоллум диэн бастаан утаа улахан үөрүү суоҕа, былырыыҥҥы андаҕарбын толордум ээ диэн саныырым уонна дьиэбэр, ийэбэр тиийэ охсубут киһи диэн баҕалааҕым. 

Махачкала куоракка ССРС уолаттарын тустууга чемпионатыгар кыттыбыт Вячеслав Карпов, Сергей Лыткин, Роман Неустроев, Петр Макаров дойдуларыгар эргиллэн кэлэн – “Эдэр коммунист” хаһыакка ыалдьыттаабыттар. Корреспондент ыйытыытыгар хоруйдаабыттар.

Онно В.Карпов: “Махачкала көбүөрүгэр алта киһини кытта туһуннум. Олортон үс көрсүһүүбэр ыраас кыайыыны ситистим. Икки уолу очконан хотон баран, Батал Гаджиев диэн Дагестан уолугар биир очконан сабырыттардым. Көрсүһүүбүт ахсаана 13:12 этэ. Бабаевы хоппуппуттан наһаа астыммытым. Кини Союзка “Спартак”уопсастыба эдэр тустууктарын чемпиона. Ахсаан 7:0 мин туһабар буолла. Мин ыйааһыммар уон ахсыа этибит. Союзка чемпиону ииппит тренердэргэ үлэлэрин сыаналыыр сибидиэтэлистибэ биэрэллэр эбит. Биһиги тренербитигэр Д.П. Коркиҥҥа оннук сибидиэтэлистибэни биэрдилэр. Быйыл Чурапчы орто оскуолатын бүтэрбитим”, — диэн кэпсээбитин, оччотооҕу “Кыым” хаһыаттан ылан билиһиннэрдим.

Бу күрэхтэһиигэ ССРС көҥүл тустууга сүүмэрдэммит хамаандатын сүрүн тренерэ Александр Дякин сылдьан, түһүлгэ кыайыылаахтарын барыларын Советскай Союз олимпийскай хамаандатыгар кандидаттарынан киирбиттэрин туһунан биллэрбит. Онон Вячеслав Карпов дойду олимпийскай хамаандатыгар кандидатынан ылыллыбыт.

Вячеслав Карпов ситиспит үрдүк көрдөрүүтэ эдэр ыччаты көҕүлээн, саха тустууктарын дьоһун кыайыыга сирдээбитэ диэн этиэх кэриҥнээхпит. Вячеслав Павловиһы бу кэрэ бэлиэ түгэнинэн эҕэрдэлээн туран, кытаанах доруобуйаны, олоххо дьулууру баҕарыаҕыҥ! Саха тустуутун киэҥ эйгэҕэ дорҕоонноохтук ааттаппыт, билигин аҕа саастаах дьоммутун умнуо суохтаахпыт. Кинилэри холобур оҥостон, эдэр көлүөнэни иитиэхтээхпит.

Быйыл сайын – Саха сиригэр Дагестан көҥүл тустууга хамаандата кэлэн табаарыстыы көрсүһүүлэргэ кыттыбыта 60, Алексей Ермолаев эдэрдэргэ, Вячеслав Карпов уолаттарга Сэбиэскэй Сойуус чемпионнара буолбуттара – 55, Дьокуускайга Сэбиэскэй Сойуус көҥүл тустууга чемпионата ыытыллыбыта 35 сыллара туолла. Бу кэрэ-бэлиэ түгэннэр биһиги республикабыт спорка историятыгар чиэстээхтик киирбиттэрэ.

Петр ПАВЛОВ.

 

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *